روانشناسی کودک
مقاله به صورت پرسش و پاسخ مطرح میشود و به سؤالاتی از جمله: چگونگی آماده کردن کودک برای یک جدائی، آیا کودک باید همیشه با مادر باشد، شاغل بودن مادر و اثرات آن بر کودک، پاسخ داده است.
پاسخ به سؤالات گوناگون در زمینه مسائل ارثی، بیولوژیکی، رفتاری نوزادان و نقش مادر در این زمینه.
مطلبی درباره ترس در کودکان و علل بوجود آمدن آن و راههای پیشگیری و درمان این نابهنجاری.
بررسی اثرات افزودههای غذایی همچون رنگهای مصنوعی، املاح فسفات در غذاها و غیره در وضعیت روحی و روانی کودکان.
بخشهایی از کتاب لغتنامه کوچک، نوشته آندره بوژ، شامل عباراتی است که اغلب والدین برای راهنمایی فرزندان شان استفاده میکنند ولی نتیجهی دلخواه را روی فرزندان نگذاشته و موجب دلخوری یا عکس العمل آنان میشود.
بررسی علل مکیدن انگشت شست در کودکان و راهکارهایی برای ترک این عادت.
نقش تربیتی پدر و مادر پیش از دوران مدرسه و بررسی تأثیر محبت بیش از اندازه به کودکان.
تأثیر اسباب بازی در جلوگیری از رفتارهای ناشایست در کودکان .
بررسی تأثیرات روانی فصل زمستان بر کودکان و پیشنهادهایی درباره نوع پوشش و بازی های کودکان در این فصل .
درباره کودکانی که مات یا گیج هستند و نمیتوانند از حواسشان نتیجه بگیرند و این گنگی باعث میشود که این کودکان به دنیای درونی خود پناه ببرند و اشاره به چند علامت که دراین کودکان بروز میکند.
اشاره به اثرات نامطلوب جدال پدر و مادر بر روان فرزندان و دخالتهای نابجای دیگران بویژه مادربزرگها و دامن زدن به این اختلافات.
بررسی بچه هایی که در دفاع کردن از خود ناتوانند.
بررسی مراحل رشد و تکامل کودکان از نوزادی تا شش سالگی.
روانشناسی کودکان به لحاظ ارتکاب به جرم و جنایت و شرح نمونههایی از تبهکاری و جنایت توسط کودکان.
خلاصهای از سخنرانی دکتر شمس آوری، درباره تغییرات مهمی که در مفهوم خانواده و نقش زن و مرد بوجود آمده و لزوم تربیت صحیح کودکان توسط والدین تا بتوانند در بزرگسالی زندگی مناسبی داشته باشند و لزوم توجه به روانشناسی کودک، تربیت اخلاقی و تربیت جنسی او.
بررسی علل مبتلا شدن کودکان به ناشنوایی و بررسی شخصیت ناشنوا از لحاظ روانشناسی و یک آزمایش ساده برای تشخیص نوع ناشنوایی.
درباره رغبتهای کودکان و نقش خانواده در هدایت خواستهها و ایجاد تعادل در آنها.
مقاله ای اعتراضی نسبت جمله ای که نگارنده از رادیو می شنود : «اگر بچهای دروغ نگوید یک بچه طبیعی نیست » در پایان داستان کوتاهی از کتاب «شرح زندگانی من » نوشته مرحوم مستوفی .
بررسی دلایل اخم کردن کودکان و روش هایی برای رفع آن.
در مورد رعایت اعتدال در رفتار با کودکان ، علت ترس کودکان و توصیههایی برای غلبه بر ترس های غیرطبیعی آنان .
بررسی ترسی که بر اثر نامساعد بودن شرایط زندگی یا خانوادگی بر کودک وارد می شود و روش درمان آن.
روش های صحیح ایجاد انضباط در کودکان.
بررسی میزان استقلال طلبی در کودک و رابطه آن با هوشیاری و سرعت فراگیری کودکان و توصیه هایی برای کمک به افزایش استقلال و اعتمادبنفس کودکان.
بررسی رابطه بین احساس گناه و اضطراب در کودکان.
بررسی تأثیر منفی مهربانی و حمایت بیش از اندازه والدین نسبت به فرزندان.
بررسی پرس و جو کودکان در مدارس و چگونگی طرح سؤال و دادن مناسبترین جواب به وسیله معلم .
شرح پژوهشی که از سوی انجمن اولیا و مربیان پاریس انجام شده به این صورت که سوالاتی از پدر و مادر کودکان درباره ی کنجکاوی های کودکانشان پرسیده اند و از طریق آن پاسخ ها به نتایجی درباره ی انوع سوالات و کنجکاویهای کودکان در سنین مورد پژوهش دست یافتهاند…
نقش پدر و مادر در هدایت رفتار و اعمال کودکان و ایجاد علاقه به سازندگی در آنها.
اشاره به تاثیرپذیری بالای کودکان از محیط اطراف و روحیات واخلاق پدر و مادر و لزوم توجه پدر و مادر به این موضوع.
ریشه یابی خشم و عصبانیت در کودکان و اشاره به این که خشم کودکان به رفتار والدین آنها بر می گردد. والدینی که یا خود نیز افرادی عصبی اند و یا پریشان و مضطرب هستند.
تعریف شخصیت، بررسی عوامل محیطی در رشد شخصیت کودک شامل محیط قبل از تولد و بعد از تولد او. اثراتی که تجربه های نخستین زندگی بر شخصیت کودک می گذارد و تاثیر رابطه والدین با هم، محیط خانوادگی، نقش پدر و کیفیت اجتماعی شده بررسی شده است.
تأثیر منفی روایت افسانه های وحشتناک با شخصیت ها ی دیو، هیولا و غول که توسط مادرها، مربیان ودایه ها برای کودکانی که هنوز مرز خیال و واقعیت را درک نمی کنند. همراه با شرح مثالی از ترس بی دلیل یک پسربچه و مرگ او.
بررسی کوتاه تاریخچه ی ادبیات کودکان در ایران، تفاوت داستان های شفاهی و مکتوب، تحلیل داستان های کودکان بر اساس انواع علیت انجام شده، دیدگاههای پیاژه دربارهی پیدایش و تحول علیت در سنین مختلف کودکی و انواع علیت با ذکر مثال از کتاب های کودکان.
توضیحاتی درباره ی راه و روش گفت و گو با کودکان تا سن ۶ و ۷ سالگی، روش های ایجاد حس مسئولیت پذیری و اعتماد به نفس در او.
توضیحاتی درباره ی تأثیر رفتار و گفت و گوهای پدر و مادر در زمینه ی مسائل سیاسی و مشکلات اجتماعی در حضور کودکان، که موجب کم حوصلگی و عصبیت آنها می شود.
پیشنهادهایی در زمینه ی روش رفتار و گفت و گو با کودکان، ضرورت توجه به احساسات و عواطف آنها و پرورش کودکانی با روحیه و احساسات مثبت.
مطالبی درباره ی تأثیر روابط خوب پدر و مادر بر تربیت کودکان و نقش پدر به عنوان مادر دوم.
نظرات سه کارشناس و روانشناس کودک درباره ی تأثیر خشونت در تلویزیون بر نوجوانان.
بررسی ناسازگاری در کودکان و شرح نظریات پروفسور لافون در این باره و تعریف او از ناسازگاری دسته بندی ناسازگاری در کودکان، شامل: ۱ ـ ناسازگاران هوشی و عقلی . ۲ ـ ناسازگاران اجتماعی . ۳ ـ ناسازگاران حسی و حرکتی .
طرح نظریه های روانشناسان درباره نیازهای جسمانی و روانی کودکان درباره احساس امنیت و شرح وظایف پدر و مادر و معلم در این زمینه.
بررسی کامل تأثیر فیلم بر کودکان و پی بردن به نیازها و کشش های درونی آنها و انتخاب فیلم ها برای کودکان با اشاره به ضعف پدر و مادرها در این امر .
بررسی نقش افسانه ها در زندگی کودکان ازدیدگاه برونو بتلسهایم روانشناس.
بررسی ویژگی های کودک کمرو، دلایل کمرویی کودک، راه های درمان کودک کمرو و ارائه ی شیوه های مؤثری که پدر و مادر می توانند در رفتار با کودک کمرو به کار بگیرند.
بررسی نقش والدین در جلوگیری از بروز مشکلات روحی و روانی و اهمیت رفع مشکلات جسمی نسبت به رفع مشکلات عاطفی و روانی کودکان از طرف پدر و مادر.
مطالبی درباره ی وجود کنجکاوی در کودکان از آغاز تولد، لزوم توجه پدر و مادر به این مسئله و امکان دادن به رشد آن، سودمندی حس کنجکاوی کودک در دبستان برای پیشرفت تحصیلی او، ضرورت پاسخگویی درست معلمان و پدران و مادران به پرسش های کودک.
بررسی تغییرات جسمی و روحی کودکان در سن بلوغ.
بررسی بازدارنده های مختلف در رشد طبیعی کودک، مانند : تولد فرزند دیگر، کمرویی کودک، ترس از بزرگ شدن، نابردباری پدر و مادر، رفتار دلهره انگیز پدر و مادر، کمبود اقتدار آنها. در ادامه به ارائهی راه حلهای مختلف در این زمینه پرداخته است.
بررسی تأثیر بازی در رشد جسمی و عاطفی وشکل گیری شخصیت اجتماعی کودک، ارزش های بازی مانند: کمک به ابهام زدایی در رویارویی با مسائل تازه، کمک به خودشناسی کودک، تکرار تجربه ها، احساس قدرت، کاهش خشم و تشویش، آموزش راه های معاشرت و همکاری، روشن کردن…
مطالبی درباره ی اینکه از راه تشویق و ایجاد دلبستگی به کارهای جدی و تقویت احساس مسئولیت فردی و اجتماعی می توان انگیزه ی کارهای جدی را در کودکان ظاهرا سست و تنبل ولی از نظر جسمی سالم و با استعداد و باهوش به وجود آورد.
مطالبی درباره ی ویژگی کنجکاوری در کودکی که سرآغاز دانستن است و دانستن با نگاه کردن، لمس کردن و وارسی کردن به دست می آید. کودک در مرحله ای از رشد با لمس کردن تجربه می کند.
مطالبی درباره ی وابستگی کودک به پدر و مادر تا پیش از سن مدرسه، رفتن به مدرسه و نخستین برخوردهای اجتماعی، برخورد دو زندگی خانه و مدرسه، ضرورت استقلال این دو از یکدیگر، تأثیر محیط تربیتی بر آمادگی فکری و سن فراگیری.
بررسی نافرمانی به عنوان مرحله ای از رشد کودک، سرپیچی از غذا خوردن ، انجام تکالیف و بهانه جویی. در ادامه به معنای سلطه و فرمانبرداری، علت های مربوط به پدر و مادر، مادر مضطرب و عصبی، غیبت طولانی مادر از خانه، ناسازگاری پدر و مادر با یکدیگر و…
مطالبی درباره ی ضرورت احساس امنیت کودک در کنار پدر و مادر، راه های ایجاد اعتماد به نفس در کودکان، توانایی در انجام کار، تقویت جرئت و شهامت در او، تحسین و تشویق، پذیرش موجودیت کودک و حفظ حقوق او.
بررسی ضرورت آزادی کودک در آموختن و تجربه کردن، دلایل مکیدن انگشت در کودکان، نیاز کودک به مهر و محبت و اشاره به نکاتی در رعایت محبت به شیوه ی درست به کودکان و مسائلی که محبت نکردن به آنها به همراه خواهد داشت.
بررسی وضعیت و دشواری هایی که دانش آموز کلاس اول دبستان با آن رو به رو است، تجربه ی اولین جدایی از خانواده، قرار گرفتن در فضای جدید، آشنایی با مقررات انضباطی، بروز ناسازگاری ها و تغییرات ناگهانی در رفتار کودک و ارائه ی پیشنهادهایی برای کمک به کودک.
بررسی مفهوم تنهایی (خاص و عام ) ، کودک تنها و عوامل تنهایی یک کودک شامل: اختلاف سنی با خواهر و برادر، تک فرزند بودن، غفلت پدر و مادر. در ادامه پیشنهادهایی به معلمان و پدران و مادران برای کمک به کودک تنها داده شده است.
بررسی پیامدهای داوری شتابزده ی پدر و مادر درباره ی کودک، کوشش در راه پرورش استعدادهای او، انگ زدن به کودک و تأثیر آن بر آشفتگی ذهن و اختلال در اراده و قدرت تصمیم گیری کودک.
بررسی اهمیت بازی و سرگرمی، رعایت نکات لازم در طرح و اجرای بازی، سودمندی های بازی از دیدگاه آموزش و پرورش همچون : افزایش آگاهی ها و اطلاعات، تندرستی و نشاط، حس همکاری و روح تعاون اجتماعی، بهره گیری درست از اوقات بیکاری و تحریک کنجکاوی.
بررسی تأثیرات رشد بدنی بر رفتار کودک، ضرورت توجه به ویژگی های فردی، عوامل ارثی و محیطی پرورش، ناهماهنگی جنبه های گوناگون رشد (عاطفی، روانی و جسمی)، امکان رکود و ایستایی در رشد کودک، نقش آگاهی و مراقبت پدر و مادر در روند تغییر رفتار و واکنش های کودک…
بررسی دلایل علاقه ی کودکان به دنیای افسانه ها: برقراری ارتباط با آن، سنجش قدرت بزرگترها با غول ها، همانندسازی با شخصیت های داستان و رسیدن به بخشی از آرزوهای خود در دنیای افسانه ها.
نکاتی درباره ی ضرورت شناخت دقیق آموزگار از ویژگی های فردی، وضعیت روحی و عاطفی، خانوادگی و سطح زندگی دانش آموز و رابطه ی شناخت این ویژگی ها با کیفیت و نتیجه ی مطلوب در آموزش و پرورش.
ضرورت توجه ویژه ی معلمان در روزهای آغازین سال تحصیلی به مشکلات کودکان، آشنایی با پیشینه ی نوآموزان در سال گذشته و برخورد همراه با مهربانی و شکیبایی با آنها.
بررسی روش های درست و مؤثر گفت و گو با کودکان، درک خلق وخوی کودکانه و توجه به شخصیت و دنیای ویژه ی وی.
درباره ی دوران جوانی و سرکشی های جوانان در این دوره، بررسی نقش برنامه های تلویزیونی و تأثیر مخرب برنامه های ناهماهنگ و بدون هدف آن روی ذهن کودک.
بررسی اهمیت تربیت در ایجاد خلق و خوی انسانی در کودک و سه پایه ی اساسی آن: مادر، مدرسه، اجتماع با اشاره به نظریه های امام غزالی، خواجه نصیرالدین طوسی و ملا عبدالرزاق لاهیجی در این زمینه. سپس به نظریه های روان شناسان جدید از جمله: فروید، پاؤلف، واتسون…
درباره ی اهمیت بازی کودکان در دوران های مختلف کودکی و تأثیر این بازی ها در رشد ذهنی و روانی آنها.
توضیحاتی درباره ی بروز پدیده ی حسادت در کودکان که در بعضی به صورت واکنش خارجی مستقیم نیست و به شکل کم خوری، شب ادراری، لکنت زبان و ..... بروز می کند، چگونگی برخورد پدران و مادران با این مسئله برای اینکه در کودک نهادینه نشود.
بررسی علت های علاقه ی بعضی از پسربچه ها به عروسک بازی و انجام کارهای دخترانه و راه حل های برخورد با این مسئله همراه با نظرات یک کارشناس در این زمینه.
بررسی مسائلی مانند لزوم نظارت بر مسیر رفت و آمد دانش آموز میان خانه و مدرسه از سوی والدین، بی توجهی یا سخت گیری، کنترل وضع درسی دانش آموزان، ایجاد شوق و علاقه، دیر آمدن به مدرسه و دیگر مسائل مربوط به دانش آموزان.
مطالبی درباره ی روش تربیتی جدید و توجه بیش از اندازه به کودکان، ابراز نگرانی روان شناسان و جامعه شناسان در این زمینه و سفارش به پدران و مادران برای حفظ استقلال کودک و مراقبت از او از دور .
گزارش میزدگردهایی با حضور روان شناسان و کارشناسان تعلیم و تربیت جوانان و نوجوانان و دانش آموزان درباره ی ویژگی های جوانان و نوجوانان، مهمترین مشکلات جوانان ایرانی در دنیای پرتحول امروز، دلایل گرایش جوانان به مشورت درباره ی مشکلات خصوصی خود با وسایل…
اطلاعاتی دربارهی تاریخچهی هنر بخصوص نقاشی در قرن بیستم، معرفی سبکهای مختلف نقاشی و هنرمندان صاحب نام در آن سبک، خصوصیات نقاشی کودکان، چگونگی شناخت کودکان بوسیله بررسی نقاشیهای آنها و استفاده از آن در مطالعات روانکاوی و روانشناسی کودک، ضرورت…
بررسی گوشهگیری در بزرگسالی و اشاره به این موضوع که تا حد زیادی تربیت کودک است که در بزگسالی افردا را دچار مشکل می کند. در ادامه عواملی که سبب گوشه گیری کودکان می شود و راه کارهایی برای برطرف کردن این مشکل ارائه کرده است.
بررسی اضطراب در کودکان و نوجوانان و مسائلی که منجر به این اضطراب میشود و اشاره به وظایف معلم در زمینه ی توجه و برطرف کردن این نگرانی ها.
معرفی و بررسی شیوه هایی که یک معلم برای شناخت روحیات دانش آموزانش باید به کار گیرد و بحث و بررسی درباره ی تک تک ویژگی های غریزی، تمایلات و اخلاقیات کودکان و شیوه ی درست برخورد معلم با آن ها.
بررسی دلایل اهمیت دوره پیش از آموزشگاه و ویژگی های این مرحله.
تعریف کودک و کودکی از دیدگاه روانشناسانه و اشاره به نگاه کودک و نوجوان در سنین مختلف به زندگی و تفاوت آن با نگاه بزرگسالان.
شیوه ی پاسخ گویی به پرسش های کودکان ۵ تا ۱۲ سال همراه با نمونه پرسش هایی همچون: من از کجا آمدم؟، مرگ چیست؟ و جدایی مادر و پدر.
تاثیر نگهداری جانوران اهلی و خانگی بر کودکان بیمار، از دیدگاه روانشناسی و ضرورت توجه به انتخاب جانور بر پایه ی روحیه کودک و بیماری هایی که گاه از جانوران به انسان ها منتقل می شود.
ارتباط بین سیستم بدنی وتربیت عقلی وجسمی، توضیح درمورد امورحیاتی بدن. مطالبی درباره ی مقصود از تربیت، اساس تربیت، چگونگی تشکیل افکار، اهمیت عادت در تربیت، چگونگی به کار بردن اصول تربیت، حافظه و دقت و تربیت قوه ی قضاوت کودک، تخیل و خیال پردازی در کودک…
توضیحاتی درباره ی ویژگی های روانی کودکان: نزدیکی دنیای آنان به دنیای خیال ، علاقه به حفظ استقلال و شخصیت، تغییر و تحول، اوهام و افسانه، تنوع و کنجکاوی، بی توجهی به حقایق خشک، خستگی از چیزهای یکنواخت، کنجکاوی و در عین حال عدم آمادگی برای فهمیدن حقایق…
نخست به وضعیت کودکستان ها و تاریخچهای از به وجود آمدن آنها اشاره شده، و به لزوم وجود کودکستان برای کودکان ۳ تا ۶ سال از دیدگاه روانشناسانه و فلسفه ی ایجاد کودکستان و دلایل مفید بودن آن برای کودکان اشاره کرده است. در ادامه نکاتی درباره ی…
اشاره به اهمیت روانشناسی برای آموزش و پرورش کودکان و توضیحاتی درمورد تعلیم و تربیت و کوششهای بشر در طی سالها درباره ی این موضوع . بررسی درستی و نادرستی تشبیه معلم به باغبان و کودک به باغ و بیان شباهت ها و تفاوت های بین این دو مقوله.
مختصری درباره ی دوره ی کودکی و کارکردهای مختلف و گوناگون ادبیات کودکان، در دو مبحث ادبیات شفاهی و ادبیات نوشتاری، جدا از کتاب های درسی، در پاسخگویی به نیازهای آموزشی، پرورشی و روانشناختی کودکان و نوجوانان و تفاوت آن با ادبیات بزرگسالان.
آشنایی با شیوه ی آموزش غیر مستقیم، آشنا کردن کودک با محیط کودکستان در روزهای اول ورود، سازندگی و شادی آفرینی در کودکستان، آموزش بر پایه ی شناخت محیط و مشاهده ی دقیق، چگونگی پاسخگویی به پرسش های کوکان، کمک به استقلال و هویت یابی، بازی آزاد، چگونگی…
بررسی دلایل بی میلی کودکان برای رفتن به کودکستان و دبستان در روزهای نخست، ضرورت ایجاد آمادگی در کودک برای ترک محیط خانه، طرح مواردی که ترک کردن محیط خانه برای کودک مشکل ایجاد می کند و چگونگی پرورش اعتماد به نفس در کودک .
مجموعه ی قوانین و دستورهای تربیتی برای مربیان، پدران و مادران، شامل: تربیت چیست؛ راهنمای ما در تعلیم و تربیت؛ صد دستور برای مادران و پدران؛ صد سخن در شر؛ لزوم پیروی قانون سببیت در مجازات بچگان؛ وظیفه ملت ایران در تاسیس تمدن جدید؛ فضایل اخلاقی در…
تقویت حس مسئولیت در کودکان از راه روان شناسی، شامل: مسئولیت شناسی؛ تشخیص موقع مناسب، پاداش و تنبیه و نتیجه ى فشار زیاد بر روح و جسم کودکان.
گزارش فعالیت های انجمن ملی حمایت کودکان که از بیستم دی ماه سال ۱۳۳۹ آغاز به کار کرد.
نقش تنبیه و تشویق در تربیت و رشد کودکان و نوجوانان