گنج‌‌واژه – تزاروس حوزه کودک و نوجوان

گنج‌‌واژه – تزاروس حوزه کودک و نوجوان

گنج‌‌واژه – تزاروس حوزه کودک و نوجوان

سفر، گزارش سفر یا گشت و گذار است. از آنجا که سفرهای انسان ها به انگیزه های گوناگونی، مانند داد و ستد، کسب و پیشه، سیاحت و زیارت، تبلیغ دینی و سیاسی، سفارت، اکتشاف و پویش، پژوهش های علمی و سر انجام جنگ و لشگر کشی انجام می گیرد سفرنامه ها نیز که به…
فانتزی آگاهیگر یا هشدار دهنده از گونه فانتزی هایی است که اساسی ترین مشکلات جامعه بشری را در قالبی فانتاستیک ارائه می کند. این مشکلات امروزه بیشتر بر سه محور صلح، عوارض بمباران هسته ای و حفظ محیط زیست استوار است
فانتزی آرمان خواه گونه ای از فانتزی است که در آن وضعیت زمینی نامطلوب تصویر می شود و مولف در طول رخدادهای فانتاستیک وضعیت جانشین (آلرناتیو) برای وضعیت نامطلوب زمینی ایجاد می کند که نسبت به وضعیت زمینی آرمانی است
فانتزی هراس و اشباح است. در گوتیک فانتزی تمام عوامل دلهره جمع می شودند. تا مخاطب را به هراس بیندازد رمان گوتیک رمانی است که در آن سحر و جادو، رمز و معما، بی رحمی، خونریزی، دلهره و وحشت به هم آمیخته باشد. زمان گوتیک از اشباح افسونگر و جادوگران سنگدل…
فانتزی آدمک ها به آدم کوتوله ها اختصاص دارد که در جهان فروتری نقش اصلی فانتزی را بر عهده دارند. این گونه فانتزی هم دو شکل، فانتزی مختص آدمک ها و فانتزی مشترک با آدمک ها دارد که منظور حضور شخصیت های انسانی و یا جانوری در کنار آدمک ها است
این زیرگونه با شخصیت هایی که در داستان به کار می رود، شناخته می شود، درست مثل گونه جانوری. اسباب ها در این داستان ها به موجوداتی جاندار تبدیل می شوند. و نقش اصلی را در داستان بر عهده دارند. فانتزی های اسباب بازی می تواند با شخصیت مشترک انسان - اسباب…
داستان های سفر همان داستان های ماجراجویی با درونمایه تجسس و ارضای حس کنجکاوی است. شاید این جستجو برای نیل به هدفی متعالی چون عدالت، عشق و یا برای دریافت جایزه بزرگی چون قدرت جادویی یا گنج نهایی است.
سفر در مکان، گونه ای سفر است که مصداق واقعی ندارد و بیشتر یک سفر ذهنی است به قلمروهایی که عمدتا در جهان فروتری اتفاق می افتد. نمونه برجسته سفر در مکان " سفرهای گالیور" است. در حقیقت این فانتزی نوعی سفر اجباری بوده است و نه سفر اختیاری که البته چنین…
فانتزی های روانشناختی یکی از گونه های مهم فانتزی است، که البته می تواند در گونه اصلی فانتزی فراتری یا فانتزی فروتری قرار بگیرد. فانتزی روانشناختی گونه ای از فانتزی است که کارکرد یا هدف اصلی آن ساماندهی روانی کودک از طریق ساز و کارهای روانشناختی در…
این گونه از فانتزی ریشه در افسانه های پریانی دارد. شناخته شده ترین کسی که از این گونه فانتزی نوشت، هانس کریستیان اندرسن است که تلاش کرد افسانه های پریانی خاص خود خلق کند و در این مسیر از تخیل فردی شده خود بهره برد. بعضی از کارهای او کاملا برگرفته از…
فانتزی جانوری که گاهی از زیر گروه فانتزی های فراتری و گاهی از زیر گروه فانتزی های فروتری است، با شخصیت های اصلی آن شناخته می شود که جانوران هستند. البته دو گونه از فانتزی جانوری داریم، یا جانوری محض، یا فانتزی های ترکیبی که ترکیب شخصیت های انسانی و…
این کتاب ها با تغذیه از کتاب های درسی تدوین می شوند و هدفشان تسهیل امر یادگیری است. مفاهیم و مطالب دشوار کتاب های درسی، در این کتاب ها تجزیه و تحلیل می شود. این کتاب ها گرچه می توانند در قالب داستان و غیرداستان ارائه شوند، هدف آموزشی مستقیم دارند و…
کتاب‌هایی هستند که برای بدست آوردن اطلاعای خاص به آنها رجوع می‌شود. خصوصیت اصلی کتاب‌های مرجع در این است که حقایق جداگانه‌ای به ترتیب الفبایی در آنها ذکر شده و این کتاب‌ها فقط برای مراجعه سریع استفاده می‌شود و هرگز کسی کتاب مرجع را از اول تا به آخر…
زندگینامه‌ای است که نویسنده با برداشتی آزاد از زندگی یک شخصیت، با کمک تخیل خود به حوادث فرعی آن شکل می‌دهد. این گونه زندگینامه‌ها در عین حفظ رابطه منطقی با زندگی واقعی انسان مورد نظر، عملا ساخته و پرداخته ذهن نویسنده است. این سرگذشتنامه ها روایت…
در این زندگینامه تمام جزئیات بر پایه اسناد و مدارک و شواهد کاملا دقیق ارائه می‌گردد و نویسنده به این حوادث نظمی منطقی می‌بخشد. معمولا چنین زندگینامه‌ای پر است از نقل قول‌ها، نامه‌ها، یادداشت‌ها، خاطره‌ها، اسناد و مدارک گردآوری شده. به شرح حال و…
کتاب‌هایی هستند که به کودکان و نوجوانان راه های سازنده پر کردن اوقات فراغت را نشان می‌دهند. این کتاب‌ها معمولا از نوع کتاب‌هایی نیستند که طفل آنها را یکجا مطالعه کند. بلکه از آنها برای سرگرم شدن یا آموختن فن خاصی استفاده می‌کند. این کتاب‌ها از لحاظ…
شناخت محیط اجتماعی و قوانین حاکم برآن، جایگاه انسان در این محیط، حدود وظایف و اختیارات و مسئولیت ها و تنوع اجتماعات بشری و ... به اندازه شناخت محیط طبیعی برای کودکان و نوجوانان ضروری است. کودک بیاید مسیر دشوار اجتماعی شدن را طی کند و در این مسیر به…
کتاب‌هایی هستند که با تکیه بر پیام‌های اخلاقی و انسانی ادیان به تکوین ارزش‌های اخلاقی در کودکان و نوجوانان کمک می‌کنند.
این گونه از فانتزی میل انسان را به برگشت به گذشته و یا رفتن به آینده را نشان می دهد. فانتزی سفر در زمان، یعنی گسست در زمان حال، حرکت شخصیت به زمان گذشته و آینده و یا شکل های متفاوتی از این سه محور زمان. شخصیت‌های باورپذیر به گذشته دور سفر می‌کنند یا…
داستان‌ های طنزآمیز، چه آن‌هایی که شکل فانتزی دارند و چه آن‌هایی که واقعگرا هستند و شخصیت‌ هایشان در دنیای معاصر زندگی می‌کنند، از جمله کتاب ‌های مورد علاقه کودکان به شمار می‌روند. نویسندگانی که درباره‌ی وضعیت‌های طنزآمیز احتمالی برای افراد واقعی می…
داستان ‌های جانوری شامل داستان‌ هایی درباره‌ی سگ‌ها، ‌اسب‌ها و پرندگان هستند. جانوران داستان واقعگرا درکی قوی از واقعیت و گاهی تراژدی دارند. حیوانات در صحنه داستان‌های واقعی بازیگران ماهر و محبوبی هستند. در این داستان‌ها حیوانات احساسات انسانی…
داستان‌ های رازآمیز با تعلیقی که در خود دارند، سبب لذت و تفریح می‌شوند. این داستان‌ ها به کودکان امکان می‌دهند از راه سرنخ‌ها در گره گشایی داستان شرکت کنند. افزون بر این نویسندگان داستان ‌ها براین باورند که کودکان، در صورتی که باریک بین، ‌خلاق و…
پیشینه تاریخی کمیک‌ استریپ‌ ها در جهان به دهه‌ های پایانی سده نوزدهم باز می‌گردد. نخست در نشریه‌ های اروپایی و سپس امریکایی، گونه ‌‌ای از روایت ‌های تصویری به وجود آمد که می‌توان آن را شکل‌ اولیه کمیک‌ استریپ‌ در سده بیستم دانست‌. در روایت‌ هایی که…
ادبیات روستایی به زندگی در روستا می‌پردازد. محور و مکان رخداد کنش‌ها در روستاست.
فانتزی خواب و رویا، به طور مشخص آن گروه از فانتزی ها است که جهان فراتری یا موقعیت فانتاستیک در چارچوب خواب بیان و توجیه می شود. در این گونه فانتزی نویسنده به روشنی از همان آغاز به این موضوع اشاره می کند
یکی از انواع داستان های واقعی است که به دلیل تحرک و ماجرا پردازی با روحیه ماجراجویی نوجوانان بسیار همخوانی دارد. با وجود آنکه معمولا داستان های واقعی به رویدادهای عادی زندگی می پردازند، ولی در نوع ماجرایی این داستان ها با اتفاقاتی روبه رو هستیم که…
حوادث آن مربوط به یکی از مسائل و مشکلات و خصوصیات اجتماعی است. قهرمان یا شخصیت های اصلی داستان را معمولا کودکان تشکیل می دهند. در این داستان ها به ایجاد یا رشد ارزش های انسانی و لجتماعی مانند: وحدت، ایثار و گذشت، تعاون و همکاری و پرهیز از صفات و…
کتاب‌ هایی که متن آن همراه با تصویر است در هر صفحه آن باید تصاویر حکایت از نوشته همان صفحه داشته باشد تا کودک بتواند تصویر را با متن تطبیق دهد و این مساله لزوم دخالت و همکاری و همفکری نویسنده را در کنار مصور تاکید می‌کند.
روایت منثور کوتاهی است که نویسنده در آن با به کارگیری پیرنگی منظم و منسجم، شخصیت یا شخصیت های معدودی را که در واقعه ای اصلی، به عملی واحد دست می زنند، نشان می دهد و تاثیری واحد را به خواننده القا می کنند.
داستان‌ هایی هستند که بدون پرداختن به صحنه‌ های عشق‌بازی شهوت انگیز، که در زندگی نوجوان بسیار کمیاب است، به وصف احساس بین پسر و دختر جوان می‌پردازد و از دوستی آنها و جنبه‌های مثبت این دوستی صحبت می‌کند. شناختن جنس مخالف و ابراز دوستی و معاشرتی طبیعی…
نوعی بازنویسی است، بر اساس آفرینشی مجدد از اثر ی کهن، که بدون دخل و تصرف در چارچوب و خطوط اصلی اثر درونمایه با نگرش و پرداختی نو عرضه شود.
سرچشمه حکایت ‌های اندرزی عامیانه، حکایت‌های رسمی‌اند که در درازای زمان به گستره ادبیات شفاهی راه پیدا کرده‌اند، زبان شکسته و محاوره ‌ای و دارا بودن شخصیت ‌‌های آشنای دو قطبی، از ویژگی ‌های این حکایت‌ هاست.
دسته‌ای از افسانه ‌ها از دیدگاه طرح شناسی بر پایه الگوی کهن مناظره پدید آمده‌اند. در مناظره‌ ها، از سودمندی و کارایی اشیا و جانوران سخن به میان می آید تا کودک با شکل و کاربرد آن‌ها آشنایی یابد. دو شخصیت داستان به گفت و گو می‌پردازند و هر یک می‌کوشند…
بنیان این گونه افسانه ‌ها بر پایه نتیجه‌گیری اخلاقی استوار است. شخصیت‌ها که بیشتر جانورند، رویدادها را به گونه‌ای پیش می‌برند که در پایان به اندرزی آشکار یا پنهان ‌که در حقیقت نتیجه داستان است، بیانجامد.
افسانه‌ های عامیانه سنگ بنای ادبیات مکتب‌خانه ‌ای به شمار می‌آیند، بیشتر این آثار منظوم ‌اند و وزن و آهنگی همسان با اشعار عامیانه دارند. آن دسته که از زبان رسمی برخوردارند، بیشتر در قالب مثنوی سروده شده‌اند. طرح افسانه‌ های عامیانه، بسیار ساده و بر…
این کتاب ها بر اساس سیاست گذاری ها و ضوابط و اهداف آموزش و پرورش رسمی کشور شکل می گیرند و تنها مجموعه ای است که توسط معلم بر دانش آموز تحمیل می شود. هدف کتاب های درسی آموزش مستقیم است. این کتاب ها یک بار مصرف هستند و کیفیت این آثار به ارزش جایگاه…
داستان‌های تاریخی زندگی فرمانروایان و بزرگان ایرانی را در دوران فرهنگ ایرانی روایت می‌کنند.بازگویی کشورگشایی‌ها، به تخت نشستن شاهان‌، نبرد با دشمنان و... بن مایه همه گیر این داستان‌ها بوده‌است‌. داستان‌ داریوش‌ بزرگ و گومات‌، نمونه‌ای از این داستان…
بخش بزرگی از افسانه‌های ملی ایران‌، روایت شاهان است که به دو خاندان افسانه‌ای‌ پیشدادیان‌ وکیانیان‌ می‌پردازد. نخستین شاه ایران‌ کیومرث بودکه‌ اوستا او را نخستین بشر می‌خواند. پس از اوافسانه‌های‌ هوشنگ‌، تهمورث‌، جمشید، ضحاک‌، فریدون‌، ایرج‌، منوچهر…
افسانه ‌های جنگی در ایران باستان‌، به روایت نبرد آدمیان با یکدیگر یا جنگ آدمیان و دیوان و دیگر موجودات فراطبیعی می‌پردازند. این گروه از افسانه‌ ها که خاستگاه‌ های اساطیری روشنی دارند از دید کنش‌ شناسی بسیار پرکشش‌اند. داستان تهمورث از این گونه است…
عشق طبیعی ترین و زیبا ترین احساس انسانی است و مردم همیشه در وصف و بزرگداشت آن داستان‌ها گفته‌اند. افسانه‌های محبت یا عشقی، گونه دیگری از افسانه های کهن است. در این افسانه‌ها، روایت دلدادگی دو دلداده بازگو می‌شود. درونمایه اصلی افسانه های محبت،…
بخشی از افسانه سیاوش‌، افسانه‌ای آزمونی است‌. شاهزاده ایرانی سیاوش‌، پسر کاوس شاه‌، جوانی‌برومند و خوبروست که نامادریش می‌خواهد او را به گناه بیالاید. سیاوش‌ پایداری می‌کند و نامادری انگ‌گناهکاری به او می‌زند. داستان گذشتن‌ سیاوش‌ از آتش‌، برجسته‌…
افسانه های پیدایش مواد یا کشف مواد از جمله افسانه‌ های همه‌گیر در فرهنگ‌های جهان و از جمله ‌فرهنگ ایرانی بوده است‌. افسانه پیدایش آتش‌ از بنام‌ترین این افسانه ‌ها ست که در متن‌ های اسطوره ‌ای ‌تاریخ ایران یاد شده است‌
افسانه‌های دینی ایران باستان کهن‌ترین گونه داستانی‌، روایتی و تاریخی ایران هستند. این‌افسانه‌ها که ریشه‌در اساطیر ایرانی دارد، شکل دهنده افسانه‌ها و باورهای ایرانیان در درازنای تاریخ بوده‌اند. شناخت این‌افسانه‌ها، ما را در آگاهی از اندیشه‌های انسان…
در بسیاری از افسانه‌های عامیانه شوخ طبعی خاص ملل مختلف هویدا است. نکته خنده‌دار گاه در حماقت‌های قهرمان داستان و گاه در ذکاوت و سرعت انتقال اوست. ولی هرگز از ظاهر معیوب شخصی برای خنداندن خواننده یا در واقع شنونده استفاده نمی‌شود. طنز چون یک روش یا…
افسانه سحرآمیز یکی از کهن‌ترین گونه‌های افسانه ایرانی است‌. در این افسانه‌ها، عناصری از جادو، دین‌های نخستین ایرانی همچون باور به نیروهای طبیعی مثل باد و خورشید و نیز باورهای اسطوره‌ای به ‌فراوانی دیده می‌شود. افسانه‌های سحرآمیز پراز عناصر اسطوره‌…
افسانه‌های شخصیتی‌ به گونه‌ای از افسانه‌ها گفته می‌شود که درباره شخصیت‌های تاریخی از زبان توده‌مردم روایت می‌شود. این افسانه‌ها بیش از آنکه ریشه در واقعیت داشته باشد، بیانگر گرایش و علاقه مردم به‌این شخصیت‌ها است‌. در این گونه از افسانه‌ها، آروزهای…
ستم فرادستان جامعه به فرودستان‌، انگیزه اصلی پیدایش افسانه‌های عدالتی‌ بوده‌است‌. این‌گونه در زیر گروه‌افسانه‌های جبرانی جای می‌گیرد. افسانه‌های کچل‌ها که از نبردها و پیروزی‌های یک تنه کچل بر دشمن یاشاه حکایت می‌کند از گروه افسانه‌های عدالتی است‌.…
افسانه‌های رقابتی یا آزمونی‌ از آیین کهن تشرف یا مناسک گذار ریشه گرفته‌اند. کودک در گذار از کودکی به‌بزرگسالی‌، با پشت سرگذاشتن آزمون هایی به دنیای بزرگسالی پا می‌نهاد. البته این آزمون‌ها بیشتر مردانه‌بوده‌اند. شکل دیگر آزمون و و رقابت مربوط به…
افسانه تربیتی‌ ویژه آموزش کودکان است‌. افسانه ‌ای که در آن پدری در هنگام مرگ‌، تمثیل شکستن ترکه‌ تنها و نشکستن ترکه ‌های با هم را برای فرزندانش روایت می‌کند، در حقیقت افسانه‌ ای تربیتی است‌. این ‌افسانه ‌های تربیتی گواهی می‌دهندکه افسانه‌ ها، نخستین…
افسانه‌ معیشتی‌ از زیر گونه‌های افسانه جبرانی است که به دست آوردن خوراک‌، درونمایه اساسی آن را می‌سازد. تنگدستی و کمبود خوراک‌، انگیزه توده مردم برای ساخت این گونه افسانه‌ها بوده است‌. چنین تخیلی‌، گره روانی کمبود غذا را در توده‌های مردم نشان‌ می‌…
افسانه جبرانی‌، جبران کننده کمبود ها و فشارهای دنیای واقعی است و زیر گروه ‌های بسیاری دارد. کودکی که ‌از کمبود خوراک رنج می‌برد، در دنیای افسانه ‌ها به کاخ پر از خوراکی می‌رسد. جا به جایی جایگاه دنیای ‌واقعی و دنیای خیالی‌، برجسته‌ترین ویژگی این…
گونه‌ای مهم از افسانه ‌های مردمی‌ است که کار کردی روانشناختی دارند و برای ساماندهی و گشودن گره‌های روانی ‌کودک پدید آمده‌اند. انسان در روزگاران دور به کارکرد افسانه‌ گویی برای درمان و کاهش تشویش‌ ها و فشارهای روانی کودک پی‌برد و از این ابزار به…
سلسله ماجراهای شیرین و اغلب کوتاهی است که توسط نویسندگان و یا شاعران خلق می‌شود. حکایت‌ها در ادبیات پیشین جایگاه ارزشمندی داشته است و دارای نتیجه‌های اخلاقی و نیز دربردارنده‌ی پندها و اندرزهای اجتماعی برای کودکان و نیز بزرگان می‌باشد.
از گونه‌ های رایج و بسیار ارزشمند ادبیات کودکان متل ‌ها و ترانه - متل‌ ها هستند که شعر و روایت داستانی را به یکدیگر پیوند می‌دهند. بخشی از شعر کودک امروز ادامه منطقی و تاریخی همین ترانه‌- متل‌ های ساده و آهنگین است‌. فرهنگ معین‌، مَتَل را بُن واژه…
ترانه‌ها را باید از نخستین گونه‌های ادبیات کودکان‌، در ادبیات مردمی به شمار آورد.ترانه‌ها، شامل شعرهای عاشقانه‌، غزل و تصنیف و ویژه توده مردم بوده‌اند. در گردهمایی‌های‌بزرگان این‌گونه شعرها کمتر خوانده می‌شدند، زیرا خواندن آن‌ها با دست‌افشانی‌،…
مهمترین نمونه از ترانه های دایه ها و مادران است. لالایی گونه ‌ای از ادبیات کودکان و از جنس ادبیات موقعیتی است‌. لالایی‌ ها کاربردی هستند و تنها هنگام آرامش بخشیدن به کودک او را از دنیای بیداری به دنیای خواب می‌برند. بدون شک لالایی ‌ها در کنار همین…
افسانه زنجیره‌ای‌ از دید تاریخی‌، گونه‌ای ویژه کودکان است که رفتارهای کنشگران آن براساس زنجیره‌ای‌از کنش‌های پیوسته‌، داستان را به پیش می‌برد. ساخت این افسانه‌ها، ریشه در بازی‌های کودکان داشته است‌.نمونه‌ای از این گونه‌، افسانه غوزه‌ روایت گنجشکی…
گونه حماسه‌، منظومه‌ای بلند و روایی است که در ادبیات و فرهنگ مردمی دگرگون شده و به شکل افسانه و داستان در آمده است‌. پاره‌ای از این افسانه‌ها، با ویژگی‌های کودکان و نوجوانان هماهنگی دارد و بخشی ازادبیات آن‌ها به شمار می‌رود. حماسه بنیادین‌، سبکی…
کهن ‌ترین گونه افسانه ‌های ایرانی افسانه ‌های اساطیری - دینی هستند. این افسانه‌ ها به دو شکل روایت ‌های ‌مردمی و نوشتاری به جا مانده ‌اند. در این افسانه ‌ها که روایت ‌های گوناگون و گاهی دستکاری شده‌ای از آن‌ ها میان مردم بر سر زبان ‌هاست‌، نشانه ‌…
لطیفه‌ها از کوتاهترین گونه‌های ادبی هستند که در زیر گروه‌ِ گونه طنز، جای می‌گیرند و دیرینه‌ای دراز دارند.این گونه‌، شاید از همان هنگام که انسان از نیروی جادویی زبان آگاه شد، پدید آمده باشد. لطیفه ‌ها از گروه‌ گونه طنز هستند که نیاز انسان را به خنده…
کتاب‌های پاپ آپ، و دیگر کتاب‌های مکانیکی کودکان را به کنش متقابل با متن بر می‌انگیزد. کتاب‌های پاپ آپ، کودکان را با شخصیت‌های محبوب کتاب‌های داستانی آشنا می‌کنند، داستان ساده‌ای را برای‌شان بیان می‌کنند یا فضای سه‌بعدی گیرایی برای کودکان فراهم می‌…
این منظومه ها به ابعاد زندگانی بزرگان هر دین یا مسائل حماسی تاریخ آن ها می پردازند و از همین رو برخی آن ها را در شمار منظومه های حماسی - تاریخی به حساب می آورند.
گونه ای داستان ذهنی و خیالی که نویسنده در آن معمولا بر پایه اصول و واقعیات علمی، به طرح پیش بینی ها، گمان ها یا فرضیه های علمی می پردازد و آن ها را در قالب داستان عرضه می دارد. داستان های تخیلی- علمی از دنیایی سخن می گوید که بر اساس آنچه ما امروز از…
این منظومه ها ریشه های تاریخی دارند، همه فتحنامه های منظوم در همین گروه قرار می گیرند.
متعلق به دوره پیش از تاریخ یا مواضع مهم فلسفی و مذهبی است. مانند: رامایانا و مهابارات از منظومه های هندوان، برخی از فصول عهد عتیق؛ ایاتکار زریران، بخش عظیمی از شاهنامه، گرشاسب نامه، برزونامه، و بهمن نامه از منظومه های ایرانیان و ایلیاد و ادیسه و…
بررسی‌های توصیفی، که گزارشی از دانستنی ‌های واقعی درباره‌ی داستان و تصویرهای آن به دست می‌دهد.
عددآموزها، مانند الفباآموز‌ها، بیشتر برای هدف‌های آموزشی ویژه استفاده می‌شوند. هدف عددآموزها این است که کودکان بتوانند دو چیز همسان هم را به یکدیگر مربوط سازند و اعداد را به ترتیب، از یک تا ده بشمارند. برای این منظور در عددآموزها باید عددها و اجسام…
در کتاب «راهنمای ادبیات کودکان اکسفورد» تعریفی گسترده‌تر از فانتزی داده شده است. « فانتزی اصطلاحی است که در (زمینه ادبیات کودکان) به کار می‌رود تا آثار داستانی، که توسط مؤلفان مشخص نوشته شده (یعنی نه شکل سنتی ادبیات) را توضیح دهد و معمولاً…
حوادث داستان پیرامون یکی از موضوعات عبادی، اعتقادی یا حوادثی از تاریخ یا شخصیت های دینی دور می زند.
فنی است که به توصیف و تجزیه و تحلیل آثار ادبی و سنجش جنبه های کمی و کیفی و ماهوی آن ها می پردازد.
کتاب ‌هایی هستند که کودکان و نوجوانان را با جهان و تفکر علمی آشنا می‌کنند و دید علمی آنها را گسترش می‌دهند.
نوشته ای که موضوع آن، گزارش یا شرح یک زندگی است. سرگذشتنامه ها را بر اساس ساخت و سبک نگارششان می توان به چند دسته تقسیم کرد. سرگذشتنامه ها داستانی، سرگذشتنامه مستند و سرگذشتنامه خود نوشت.
نگارش مجدد تمام یا سهمی از یک اثر با استفاده از فن تلخیص و ساده نویسی بدون تغییر درونمایه و محتوا بازنویسی نامیده می شود.
فانتزی علمی- تخیلی زیرگونه فانتزی است که امروزه بنابر اهمیت و گسترش آن خود به گونه ای گسترده با زیر گونه های متعدد تقسیم شده است. داستان های علمی - تخیلی به طور مشخص ترکیبی از یافته های علمی و تخیل فانتاستیک است. جوهر اصلی داستان های عملی- تخیلی…
منابع غیرداستان، منابعی هستند که کودک و نوجوان را مستقیما با زمینه‌های مختلف دانش و مهارت‌های بشری آشنا می‌کنند.
قصه‌های کوتاهی با شخصیت‌های جانوری هستند که مانند انسان حرف می‌زنند و رفتار می‌کنند. این قصه‌ها درس‌های اخلاقی می‌دهند و به نکوهش رفتارهای انسانی می‌پردازند
افسانه تکرارپذیر، بر مبنای تکرار کنش‌های یکسان‌، شکل می‌گیرد. افسانه ‌های تکرارپذیر ممکن است جانوری و یا انسانی باشند. این افسانه ‌ها به سبب بافت و درونمایه‌، بیش از دیگر گونه ‌ها ویژگی ‌کودکانه دارد. این افسانه‌ ها و قصه ها از نظر مفهوم و زبان ساده…
کلامی موزون و مقفی و متخیل است که عنصر خیال انگیزی به درونمایه آن برمی گردد و وزن و قافیه به ساختار بیرونی آن. درونمایه شعر کودک نیز همانند شعر بزرگسالان خیال گرایانه است. این خیالگرایی، مستقیما تصویرهای خیالی حسی برآمده از منظره، صدا، لمس، بو، مزه…
سال‌هاست که الفباآموزها برای کودکان کم سن و سال جهت شناسایی اشیاء آشنا، حروف و صداها استفاده می‌شود. در الفباآموزها از تصویر اشیایی استفاده می‌شود که شناسایی آن‌ها برای کودکان کم سن و سال آسان است و بیش از یک اسم عام ندارند.در کتاب الفباآموزی که بچه…