عروسک مردم ساخت

<p dir="rtl">عروسک های مردم ساخت به آن دسته از عروسک هایی اطلاق می گردد که بدون در نظر گرفتن سود مالی و یا تولید انبوه، صرفا برای سرگرم کردن بچه ساخته می شود. ساخت این نوع عروسک ها به منظور کسب در آمد نبوده و بستگی بسیاری به منطقه جغرافیایی، مواد و مصالح طبیعی و مسائل فرهنگی دارد. به عنوان نمونه در مناطقی که از نظر کشاورزی ذرت کاشته می شود عروسک ها از جنس پوست بلال هستند و در مناطقی که درخت خرما زیاد است از الیاف خرما ساخته می شود. لباس و ظاهر عروسک نیز ارتباط مستقیمی با فرهنگ و پوشش بومی منطقه داشته و دقیقا الگو برداری می شود. عروسک های مردم ساخت قشم به سبک پوشش زنان جنوبی روبنده (برقع ) دارند و یا عروسک های کردی و کرمانشاهی (لیلی) دستان متحرکی دارند و می رقصند. زیرا رقص در این منطقه یکی از فعالیت های &nbsp;فرهنگی به شمار می آید. در گنبد کاووس عروسک هایی ساخته می شوند که صورت ندارند زیرا از نظر دینی معتقدند که فقط خدا می تواند خالق باشد و اگر انسان چیزی خلق می کند کامل نیست.</p>
<p dir="rtl">عروسک های مردم ساخت اغلب توسط مادران و مادر بزرگ ها &nbsp;و برای دختران و نوه هایشان ساخته می شدند. زنان در ساختن عروسک تمام تلاششان را می کنند تا زیبا باشد چرا که این عروسک نماد مهری است که به فرزندانشان دارند. گاهی اوقات نیز عروسک های مردم ساخت توسط دختران ساخته می شد که شاید یک الی دو روز نیز به طول می انجامید. در این بین رقابت برای هرچه زیبا تر درست کردن عروسک نیز پیش می آمد!</p>
<p dir="rtl">&nbsp;</p>

قورچوق نام ترکمنی عروسک دست سازی است که در گنبد قابوس، استان گلستان ساخته می شود. قورچوق را زنان و دختران از چوب و پارچه می ساختند. برای قسمتی از بدن از دکمه و یا در نوشابه استفاده می کردند. به رسم زنان ترکمن عروسک هایشان هم آناقی (annaqi) دارند.…
گلین (galin) نام عروسک دست‌ساز با ساختاری ساده است که حدود صد سال پیش در روستای بچه‌میر شهرستان سراب واقع دراستان اردبیل ساخته می‌شد. مادرها و مادربزرگ‌ها برای سرگرم کردن کودکان خود این عروسک را از پارچه‌های دورریز و تکه‌ای چوب می‌ساختند. به جای…
عروسکی از جوراب نایلون زنانه که با پنبه پر شده است. اجزای صورت عروسک با نخ دوخته شده و موهای بافته شده آن از نخ دمسه است.
عروسکی از سنگ که روی آن پارچه پیچیده شده است. سر عروسک با پنبه پر شده و اجزای صورت با نخ دوخته شده است. برای تزیین لباس عروسک از منجوق، مهره و نگین های شیشه ایی استفاده شده است. 
عروسک پارچه ایی که با پنبه پر شده و تمام اجزای صورت آن به شیوه سنتی با نخ دمسه دوخته شده است. سر عروسک مو ندارد و روسری سر عروسک از جنس توری است با ریشه های بلند که دور تا دور آن با پولک و منجوق تزیین شده است. لباس عروسک شامل بلوز و دامن بلند از جنس…
قورچوق نام ترکمنی عروسک دست سازی است که در گنبد قابوس، استان گلستان ساخته می شود. قورچوق را زنان و دختران از چوب و پارچه می ساختند. برای قسمتی از بدن از دکمه و یا در نوشابه استفاده می کردند. به رسم زنان ترکمن عروسک هایشان هم آناقی (annaqi) دارند.…
 این عروسک ها در گذشته تمام پارچه درست می شدند و داخل آن ها بسته به منطقه جغرافیایی و امکانات یا با پشم یا با پنبه و یا خورده پارچه پر می شد. اما طبیعی بود که این عروسک های پارچه ایی را نمی شد ایستاده نگاه داشت. سازنده این عروسک با ترکیب ساخت…
دهتولوک نام عروسکی متعلق به استان هرمزگان است که با پارچه ساخته میشود."دهتو" در زبان محلی به معنی دختر و "لوک" به معنی کوچک است.این عروسک توسط دختران روستایی به نام "شیب دراز" در جزیره قشم ساخته شده است
عروسک پارچه ایی دست ساخت ارمنی . ابتدا پارچه سفید نخی را لوله کرده(به صورت چند لا ) سپس از وسط تا شده، از وسط آن موهای عروسک رد شده و کمی پایین تر به عنوان فاصله سر از بدن نخی سفید پیچیده شده است. کمی پایین تر پارچه طرح دار لوله شده ایی دوباره…
عروسکی که توسط یک کودک ساخته شده است. بدن عروسک از ساقه های گندم است که دور آن نوار پیچ شده است و سرش از پوست گردو است. از ویژگی های عروسک های مردم ساخت مواد بومی است که در ساخت اینگونه عروسک ها بکار می رود. لباس این عروسک ها نیز معمولا برگرفته از…
"دختولوک" Dohtoluk یا "دهتولوک" عروسکی است به اندازه دو بند یک انگشت متعلق به استان هرمزگان که با پارچه ساخته می شود. "دهتو" در زبان محلی به معنی دختر و "لوک" به معنی کوچک است. 
یکی از عروسک های کوچک پارچه ایی استان هرمزگان است. در زبان محلی "دهتو" به معنی دختر و "لوک" به معنی کوچک است.  
سر این عروسک پارچه ایی با پنبه پر شده است و روی چوبی قرار گرفته. چشم و ابروی عروسک دوخته شده است و دو تکه پارچه دورریز(دم قیچی) یکی به عنوان چارقد و دیگری به عنوان لباس عروسک استفاده شده است.
در وسط پارچه گلوله پنبه قرار داده شده است و دور آن را با نخ پیچیده اند. قسمت پنبه ایی سر عروسک، و بقیه پارچه بدن عروسک را شکل داده است. از دو تکه پارچه دورریز(دم قیچی) یکی به عنوان چارقد و دیگری به عنوان لباس عروسک استفاده شده است. اجزای صورت عروسک…
یکی از عروسک های کوچک پارچه ایی استان هرمزگان است. در زبان محلی "دهتو" به معنی دختر و "لوک" به معنی کوچک است.
عروسک دست سازی که با وجود داشتن ساختار بسیار ساده به خوبی نمایانگر پوشش و فرهنگ جنوب ایران، جزیره قشم است. نام بومی این عروسک دست ساز "گو" به معنای عروس است که بر اساس نمونه هایی که دختران در زمان های قدیم در این منطقه می ساختند بازسازی شده است.بدن…
عروسک دست ساز منطقه جنوب ایران که بر اساس خاطرات زنان و دختران بندر عباس بازسازی شده است. دختولوک به زبان محلی به معنای دخترک است که به عروسک اطلاق می گردد. برای بدن عروسک از شاخه درخت و بدن آن از پارچه های رنگی استفاده شده است. سر عروسک از یک پارچه…
عروسک دست سازی که با وجود داشتن ساختار بسیار ساده به خوبی نمایانگر پوشش و فرهنگ جنوب ایران، جزیره قشم است. نام بومی این عروسک دست ساز "گویی" به معنای عروس است که بر اساس نمونه هایی که دختران در زمان های قدیم در این منطقه می ساختند بازسازی شده است.…
مجموعه ای از عروسک های دست ساز جنوب ایران که بر اساس خاطرات زنان و دختران باز سازی شده است. "گو" در گویش بندرخمیر به معنای عروس و "گوک" به معنای  عروسک است. عروسک ها ساختار ساده ای دارند. سر آن ها از دکمه های کوچکی که بر روی شاخه کوچکی از چوب…
نمونه بازسازی شده یک عروسک استان فارس. عروسک پارچه ای است که با بدنه تو خالی یک خودکار و در نوشابه ساخته شده است. با پارچه های مختلف پوشاک محلی استان فارس را بر تن عروسک پوشانده اند. ساختار لباس ها ساده و بدون الگو است.
عروسک پارچه ای است که با بدنه تو خالی یک خودکار و در نوشابه ساخته شده است. با پارچه های مختلف پوشاک محلی استان فارس را بر تن عروسک پوشانده اند. ساختار لباس ها ساده و بدون الگو هستند.
سه عروسک از جنس نخود طبیعی که تکه پارچه ای به عنوان چادر بر سر آن ها دوخته شده است. نخودک ها درون یک جعبه کبریت که بر روی آن نقاشی یک بچه است، قرار دارند.
عروسک پارچه ای مربوط به استان همدان که براساس خاطرات۷۰ سال پیش بازسازی شده است. بدن عروسک از پنبه پرشده و تمام اجزای آن پارچه ای است. به جای چشمان عروسک دکمه دوخته شده و دهان آن نقاشی شده است. از کاموا نیز به عنوان مو استفاده شده است.
عروسک کاموایی بومی مربوط به منطقه چلی سفلی از توابع علی آبادکتول استان گلستان است که مطابق با نمونه های قدیمی آن بازسازی شده است. بدن، سر و دست و پای عروسک از پیچیدن بارها و بارهای کاموا به دور هم ساخته می شود. عروسک دارای ساختاری ساده و بدون چشم و…
عروسک پارچه ای بومی مربوط به منطقه چلی سفلی از توابع علی آبادکتول استان گلستان است که مطابق با نمونه های قدیمی آن بازسازی شده است. لباس های عروسک به شکل پوشش محلی دوخته شده است. اجزای صورت با ظرافت و زیبایی دوخته شده اند. تمام…
عروسک پارچه ای بومی مربوط به منطقه چلی سفلی از توابع علی آبادکتول استان گلستان است که مطابق با نمونه های قدیمی آن بازسازی شده است. لباس های عروسک به شکل پوشش محلی دوخته شده است. اجزای صورت با ظرافت و زیبایی دوخته شده اند. تمام…
عروسک بومی دست ساز که مطابق با نمونه های قدیمی باز سازی شده است. این عروسک متعلق به منطقه زابل و به شکل نوزاد قنداق پیچ شده است. تمام اجزای پوشاک یک نوزاد با جزییات کامل وجود دارند که شامل: کهنه مخصوص ادرار، قنداق سفید(ساروق) با حاشیه…
عروسک بومی منطقه زابل که مطابق با نمونه های قدیمی بازسازی شده اند. جنس این نوع عروسک پارچه ای بوده که درونش با الیافی از پنبه پر شده است. عروسک به همراه خود متکا و تشک نیز داد که همگی پارچه ای هستند. اجزای صورت دوخته شده و لباس های…
این عروسک که با کهنه پارچه ها درست می شود عروسک کانی (کهنه ای) یا پارچه ای نامیده می شود و عروسک بومی منطقه الموت  قزوین، روستای گازرخان است، که بدون چشم و ابرو است. تمام بدن عروسک با پارچه چیت گل دار و درون بدن عروسک از پشم بز پر شده است. این…
عروسک چوبی دست ساز منطقه الموت  قزوین، روستای گازرخان، که بدون چشم و ابرو است. تمام بدن عروسک از دو قطعه چوب تشکیل شده که به شکل چلیپا به هم بسته شده اند. دور تا دور چوب ها با پارچه پوشانده شده و به شکل عروسک در آمده است. ساده بودن عروسک…
عروسک محلی مربوط به منطقه سیستان وبلوچستان که نام محلی آن لوبتک (lubatak) به معنی دختر کوچک است که مادران با ساختاری ساده آن رابرای دختران خود درست می کنند. بدن عروسک از دو چوب به شکل چلیپا ساخته شده که  دور آن پارچه پیچیده شده است. لباس عروسک…
عروسک محلی لوبتک(lubatak)  یا لعبتک که از بازیچه های سنتی نواحی سیستان و بلوچستان است. به طور کلی در این منطقه به این گونه عروسک ها لعبت می گویند که عمدتا به شکل دختر ساخته می شود. عروسک از ساختار ساده  و مواد بومی تشکیل شده است…
عروسک محلی لوبتک(lubatak) یا لعبتک که از بازیچه های سنتی نواحی سیستان و بلوچستان است. به طور کلی در این منطقه به این گونه عروسک ها لعبت می گویند که عمدتا به شکل دختر ساخته می شود. عروسک از ساختار ساده و مواد بومی تشکیل شده است. بدن عروسک…
عروسک پارچه ای قنداق پیچ شده به نام توچان که از بازیچه های سنتی منطقه سیستان است. توچان قنداقی به رنگ زرد از جنس ساتن و بند قنداقی از جنس ژرسه دارد. صورت عروسک با خود کار آبی نقاشی شده است و بدنه عروسک از یک تکه چوب با پوششی از پارچه …
عروسک محلی لوبتک(lubatak) یا لعبتک که از بازیچه های سنتی نواحی سیستان و بلوچستان است. به طور کلی در این منطقه به این گونه عروسک ها لعبت می گویند که عمدتا به شکل دختر ساخته می شود ولی این عروسک  پارچه ای به شکل  پسر درست شده…
عروسک دست ساز پارچه ای که بر اساس خاطرات ۷۰ سال پیش باز سازی شده است. این عروسک از جنس پارچه بوده و با پنبه پر شده است. دست ها و پا ها جداگانه پر شده و به بدن وصل شده است. چشم و ابروی عروسک با نخ و سوزن دوخته شده است. به جای موهای عروسک از پارچه نخ…
عروسک دست ساز پارچه ای که اجزای صورت بر روی آن دوخته شده است. موها ازکاموای مشکی بوده و انگشتان با پارچه درست شده اند. لباس های عروسک شامل زیر پیراهن سفید، پیراهن قهوه ای گلدار، چادر طوسی طرح دار، شورت، جوراب نایلون کرم و کفش مشکی پارچه ای…
عروسک به شکل بز که با بافتن الیاف درخت خرمای وحشی (داز) ساخته می شود. ساخت این بازیچه معمولا در منطقه سیستان و بلوچستان به دلیل وفور این الیاف مرسوم بوده است.
عروسک بافتنی که با میل و قلاب بافته شده، با لباس دخترانه که بدنش از الیاف پر شده است. تمام اجزای عروسک از لباس ها تا کفش و کلاه با کامواهایی به رنگ سفید، سبز و نارنجی بافته شده اند.
عروسک دست ساز با قدمتی 50 ساله که از کاموای قهوه ای رنگ و به سادگی بافته و پر شده است. دور تا دور لبه عروسک، چشم ها، دهان و بینی با کاموای زرد بافته شده ا ست.
عروسک به شکل غزال با شاخ هایی بلند که با بافتن الیاف درخت خرمای وحشی (داز )ساخته می شود. ساخت این نوع بازیچه بیشتر در منطقه سیستان و بلو چستان و در مناطق جنوب ایران به دلیل وفور این الیاف مرسوم بوده است. 
عروسک پارچه ای دست ساز که روسری به رنگ زرد بر سر دارد. پیراهن گلدار و دامنی قرمز نیز لباس های عروسک را تشکیل داده اند. صورت عروسک نقاشی شده است.
عروسک دست ساز که از یک بدن چوبی ساخته شده است. برای سر یک دکمه که با پارچه روکش شده، به کار رفته است. اجزای صورت نقاشی شده اند. لباس های عروسک شامل پیراهن سبز، چادر سفید گلدار و روسری قرمز است.
عروسک از جنس نخود طبیعی که تکه پارچه ای به عنوان چادر بر سر آن ها دوخته شده است. برای درست کردن این عروسک ها، زایده ای موجود بر روی نخود به عنوان بینی در نظر گرفته می شود و در دو طرف آنها دو چشم نقاشی می شود. این عروسک های کوچک شبیه پیرزن هستند به…
عروسک چوبی دست ساز که از یک بدن مستطیل شکل، سری به شکل یک گوی و دست ها و پاهایی چوبی و بسیار ساده تشکیل شده است. موها از غلاف ذرت بوده و به جای چشم ها دو عدد مهره آبی چسبانده شده است. بقیه اجزای صورت و لباس ها نقاشی شده اند. دست ها و پاها با سیم به…
عروسک دست ساز پارچه ای که از لوله شدن یک پارچه به وجود َآمده است. پیراهن از سه لایه با پارچه های متفاوت با الهام از پوشاک سنتی ایرانی ساخته شده است. صورت پارچه ای بوده  و چشم و ابرو بر روی آن دوخته شده است. بر روی سر عروسک چارقدی(روسری)…
عروسک پارچه ای دست ساز که در روستای میمند کرمان باز سازی شده است. جنس عروسک از پارچه بوده که با پارچه  های دور ریز پر شده است. اجزای بدن عروسک به شکلی بسیار ساده دوخته و پر شده اند. به همراه عروسک بالش کوچکی نیز دوخته شده است.
یکی از عروسک های قدیمی میمند عروسکی است که بیشتر اجزا آن از چوب درست می شده است. صورت آن از شی است چوبی به نام "ایبی" که برای گرفتن سوراخ مشک های آب مورد استفاده بوده است. ایبی استوانه چوبی کم ارتفاعی است که وسط آن شیاری وجود دارد. روی این استوانه…
عروسک دست ساز که در روستای میمند کرمان بازسازی شده است.صورت آن از شی است چوبی به نام "ایبی" که برای گرفتن سوراخ مشک های آب مورد استفاده بوده است. ایبی استوانه چوبی کم ارتفاعی است که وسط آن شیاری وجود دارد. روی این استوانه پارچه سفید یا کرم رنگ بدون…
دو عروسک پارچه ای مادر و دختر که به شکل قدیم باز سازی شده اند.  عروسک ها تشک، لحاف و بالش به همراه عروسک دوخته شده اند. لحاف و تشک ها همه با پارچه ساتن روکش شده و روکش بالش گلدوزی شده است. لباس  عروسک ها از جنس ساتن با تزیینات توری است.…
عرسک دست ساز پارچه ای که  درونش با خورده پارچه پر شده است. صورت عروسک از جنس پارچه سفید بوده که چشم و ابرو بر روی آن دوخته و گونه ها و لب ها رنگ شده اند. مو های عروسک از پارچه ای زیتونی درست شده است. لباس های عروسک شامل: بلوز آبی، شلوار آبی پر…
عروسک دست سازی که از دو قطعه چوب صلیب شکل ساخته شده است. لباس های عروسک شامل پیراهن سبز مخمل با دامن چین دار و روسری توری است. صورت از جنس پارچه سفید ساخته شده و اجزای صورت با کاموای رنگی بر روی آن چسبانده شده اند. مژه، ابرو و گونه نقاشی شده…
عروسک دست ساز که از یک تکه چوب با لایه های پارچه ساخته شده است. سرعروسک نیز از پارچه به هم پیچیده شده درست شده است. روسری عروسک همانند سر بندهای عشایر بر سر عروسک قرار گرفته است. عروسک صورت ندارد. لباس عروسک یک تکه پارچه صورتی طرح دار است.
عروسک دست ساز که از یک تکه چوب ساخته شده که بر رویش چند لایه پارچه پیچیده شده است. سر عروسک نیز از پارچه به هم پیچیده شده درست شده است. روسری سبز رنگ عروسک همانند سر بند های عشایر بر سر عروسک قرار گرفته است. عروسک صورت ندارد. لباس عروسک یک تکه پارچه…
دو عروسک از جنس نخود طبیعی که تکه پارچه ای به عنوان چادر بر سر آن ها دوخته شده است. نخودک ها درون یک جعبه کبریت که بر روی آن نقاشی یک بچه است، قرار دارند.
عروسک دست ساز که از یک تکه چوب ساخته شده که بر رویش چند لایه پارچه پیچیده شده است. سر عروسک نیز از پارچه به هم پیچیده شده درست شده است. روسری سبز و مشکی عروسک همانند سر بندهای عشایر بر سر عروسک قرار گرفته است. عروسک صورت ندارد. لباس عروسک یک تکه…
بدن عروسک مردم ساخت از یک تکه چوب و تنه و دست از جنس کاغذ کشی است. سر عروسک از جنس فوم با روکش کاغذ بوده که اجزای صورت بر روی آن نقاشی شده اند. ابرو ها به روش زنان قدیمی ایرانی به هم پیوسته و مو ها مشکی با فرق وسط طراحی شده اند. دست ها از مقوا بریده…
عروسک نوزاد قنداق پیچی است که بر روی صورت آن دو چشم با نخ دوخته شده است. قنداق پارچه ای صورتی رنگ است که با سنجاق قفلی بسته شد ه است. یک زنگوله کوچک نیز به سنجاق متصل شده است.
دوازده عروسک دست ساز از جنس نخود طبیعی که چادرهایی از جنس پارچه به آنها وصل شده است. چادرهای نخود ها از پارچه های رنگی با حاشیه توری هستند که همگی در جعبه ای مقوایی قرار گرفته اند. به این عروسک ها نخودی یا نخوتک می گویند.
عروسک دست ساز از جنس مقوا که روسری از جنس پارچه مشکی گلدار به سر دارد. اجزای صورت نقاشی شده و یک تکه پارچه مخمل زرشکی به عنوان پیراهن و یک نوار طلایی به عنوان گردنبند چسبانده شده است.
عروسک نخودی که از چسباندن توری به عنوان چادر بر روی یک عدد نخود ساخته شده است. فرو رفتگی ها و برجستگی های طبیعی نخود شبیه صورت پیرزنی است. نخود به یک تکه چوب کوچک چسبانده شده و درون جعبه گرد دست سازی قرار دارد. در کنار نخودی یک دسته چوب که با کش…
عروسک دست ساز مقوایی که چادری با پارچه گلدار بر سر دارد. اجزای صورت نقاشی شده است. لباس عروسک یک پیراهن زرشکی مخمل است که با دو ردیف طلایی تزیین شده است.
عروسک از جنس پارچه بوده و لباس محلی مردان ایرانی را بر تن دارد. بدن، دست و پای عروسک با پنبه پر شده است. اجزای صورت دوخته شده و لباس های عروسک شامل شلوار مشکی، پیراهن بلند طوسی طرح دار، جلیقه مشکی نوار دوزی شده، کلاه پارچه ای رنگی و…