درخت آسوریک
درخت آسوريک كهنترين متن ادبي كودكان ايران و شايد جهان است كه ديرينگي آن به نزديك 3 هزار سال ميرسد. اين افسانه نوشتاري، نشانه آشكار پيشينه دراز ايرانيان در نوشتاري كردن داستانهاي ويژه كودكان است. بررسی گذرهای تاريخی درخت آسوريک از حركت پيچيده آن در تاريخ ايران خبر ميدهد.
بنا به آگاهيهایی كه درباره بخشی از اين تيرهها از روزگار آغازين دوران هخامنشی در دست است، اين داستان براساس ناسازگاری تيرههای دامدار با يكجانشينانی كه فراتر از زاگرس در حاشيه جنوبی و باختری آن زندگی می كردند، شكل گرفته است. درخت آسوريک داستانی منظوم به زبان پهلوی است كه در ادبيات گوسانها و خنياگران برای مردم روايت و بازی می كردند، ريشه دارد. اين افسانه در دوران ساسانيان نوشته شده و به همان صورت به امروز رسيده است. محور اصلي اين افسانه رجزخواني درخت خرما و بز با يكديگر است، بر سر سودهايي كه برای انسان دارند. زياده خواهيهای خرما و زيركيهای بز در هماوردی پر كشش، صحنههای دلنشينی پديد آورده است. شكل اصلي نوشتاری درخت آسوريك حكايت از زبان پهلوی اشكانی آن دارد كه در زمان ساسانيان به صورت نوشته و روايت در آمده است. در جای جای اين رجزخوانيها ميتوان نشانه روايتهای شفاهی گوسانها را ديد.
منبع:
محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره .تاریخ ادبیات کودکان ایران، ج 1: ادبیات شفاهی و دوران باستان. تهران: نشر چیستا، 1380. ص 184-185.
تندیس دو بز فلزی که با تکنیک ریخته گری ساخته شده اند. این پیکرک ها بر اساس پیکرک های تاریخی موجود در موزه ها باز سازی شده اند و می تواند شخصیت بز افسانه درخت آسوریک نیز باشد.
عروسک نمایشی بز که بر اساس افسانه درخت آسوریک باز سازی شده است. عروسک بدنی از الیاف کنفی و دست و پایی میله ای دارد. بدن، گردن، شاخ ها و سم ها ازجنس فوم، و گوش از جنس پلاستیک نرم، ساخته شده است. چشم ها تیله ای بوده و یک زنگوله فلزی به…
طرح بز و درخت خرما که بر گرفته از افسانه آسوریک است. این تندیس به عنوان نماد موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان استفاده می شود. جنس تندیس ها از فلز است که روکشی از کاغذ دارند و به رنگ قهوه ای مسی رنگ آمیزی شده اند.