افزارها
این رده دارای دستههای زیر است:
- کودک افزار: همه اشیایی که به گونه ای به زندگی کودکان در پیوند است ، در این بخش شناسانده شده اند.
- بازی افزار: افزار هایی که کودکان در شماری از بازی ها و ورزش ها از آن استفاده می کردند، اما نمی توان عنوان اسباب بازی بر آن ها نهاد، در این بخش شناسانده شده اند.
- سازها: در این بخش سازهایی که به کودکان دوره های زمانی گوناگون تعلق داشته ، شناسانده شده است.
اردک چوبی تزیینی برای آویز دیوار به شکل یک دختر، با بال ها و پاهای متحرک. این اردک در قسمت پشتش یک نخ داشته که با حرکت دادن آن نخ دست و پای اردک را حرکت می کرده است.
بلز پلاستیکی با بدنه ای به رنگ زرد. بلزدارای دو عدد چوب مخصوص نواختن(مضراب) است که سر آن ها از جنس نوعی رزین به رنگ نارنجی و قرمز است. قطعات فلزی که ایجاد ارتعاش می کنند و نت های موسیقی را تولید می کنند، هر کدام به رنگ های مختلف بوده که روی یک نوار…
گهواره چوبی نوزاد، همراه با نوارهای تزیینی برای چوب بالای گهواره و نوارهای برای محکم بستن کودک به گهواره تا از گهواره نیافتد.در دیواره پایین گهواره سوراخی است برای قرار گرفتن ظرف ادرار در زیر آن و رد شدن لوله ای که ادرار را به ظرف هدایت می کند…
گهواره چوبی نوزاد با قطعات خراطی و نقاشی شده که احتمالا برای نوزاد پسری سفارش داده شده، زیرا نقاشی روی کمان گل های رنگی و سر شاهزاده ای با تاج است.
مراحل ساخت بهنه را مرحوم احمدنور صالح پور اینگونه توضیح می دهد: در اولین مرحله تنه…
لگن پلاستیکی شستشوی نوزاد در خانه. این لگن ها به مادران کمک می کردند تا بدون ترس از لیز خوردن و افتادن نوزادان روی کاشی های حمام آن ها را شستشو دهند.
ننوی تابستانی چوبی برای خواباندن نوزادان و نوپایان. تخت با دو بازویی چوبی و به وسیله دو قلاب فلزی به پایه متصل شده و با تکان دادن آن به جلو و عقب حرکت ننویی دارد. این گونه ننوها در تابستان روی تراس و یا در حیاط زیر سایه درخت قرار می گرفتند تا هم…
تخت گهواره نوزاد- نوپا، گهواره آن با دو قلاب فلزی به پایه ها متصل می شود و به حالت ننویی به جلو و عقب حرکت می کند و زیر آن کشویی برای قرار دادن لباس ها و وسایل کودک قرار دارد. این گونه تخت گهواره ها معمولا در سیسمونی کودکان فرادست قرار می گرفت.
جا صابونی پلاستیکی با تصویری از یک شخصیت کارتونی دختر به نام Hello Kitty یا Kitty White که توسط شرکت ژاپنی سانریو Sanrio تولید شد. طراح این شخصیت کارتونی، یوکو یاماگوچی Yuko Yamaguchi بود که در سال 1974 زمانی که دانش آموز سال سوم…
فلاسک برای گرم نگاه داشتن مایعات. این فلاسک بخشی از یک کیف فلزی غذای کودکان است. با نقشی از شخصیت مشهور کارتون های والت دیزینی Walt Disney به نام میکی موس و دانلداک و بامبی، گوفی، ...
راکت تنیس روی میز دارای یک تیغه چوبی از چوب طبیعی است. دو سوی راکت که برای ضربه زدن به توپ مورد استفاده قرار میگیرد با لاستیک قرمز رنگ معمولی عاجدار که عاج آنها به طرف بیرون است پوشیده شده. راکت دارای یک روکش کامل است.
پستانک های قرمز از نخستین پستانک های خارجی بودند که به بازار ایران وارد شدند. در انتهای پستانک سوراخ کوچکی بود که حلقه فلزی داشت با هر بار مکیدن پستانک و خارج شدن هوا از آن صدای سوت می داد. این پستانک های قرمز که به آن ها ممه گلی هم می گفتند کم کم…
مجسمه چینی دختر و پسر که معمولا سوغات کشورهای خارجی بودند و به عنوان تزیین اتاق کودک مورد استفاده قرار می گرفت
شیشه شیری که از دو سو باز است. این گونه شیشه ها چون از دو سو سر آن ها باز بود شستشوی راحت و بهتری داشتند. در برخی نمونه ها از دو سو سر شیشه پستانکی از جنس لاستیک می خوردند یکی از سرشیشه ها سوراخی ریزتر و دیگری سوراخی درشت تر داشت برای رد شدن…
تابلوی شیشه ایی با نقش بره و پروانه ها و فریمی از فلز که با زنجیر به دیوار آویزان می شود.
طبل دوسر مینیاتوری که دو طرف آن پوست کشیده اند. طبل نوعی ساز موسیقی از دسته سازههای کوبهای است. و یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین سازهای دنیا به شمار میرود، طرح اولیه آن طی صدها سال بدون هیچ تغییری ثابت مانده است. این طبل به گردن آویزان می…
ستانک یا پستونک، سرپستانِ لاستیکی، پلاستیکی، یا سیلیکونی است که برای مکیدن به نوزاد یا کودک خردسال داده میشود. این پستانک دارای یک سرپستان، سپر دهان، دسته و سرپوش سرپستان است برای جلوگیری از آلودگی آن. سپر دهان و یا دسته به اندازهٔ کافی بزرگ…
پستانک یا پستونک، سرپستانِ لاستیکی، پلاستیکی، یا سیلیکونی است که برای مکیدن به نوزاد یا کودک خردسال داده میشود. هر پستانک دارای یک سرپستان، سپر دهان، و دسته است. سپر دهان و یا دسته به اندازهٔ کافی بزرگ ساخته میشود تا از خطر خفگی یا بلعیدن آن توسط…
راکت تنیس روی میز از یک تیغه و دسته چوبی تشکیل شده است. یک لایه چسبانک در میان تیغه راکت است که به کمک مواد الیافی مانند الیاف کربن، الیاف شیشه، یا کاغذ فشرده، محکم و تقویت شده است. هر طرف تیغه یا چوب راکت که برای ضربه زدن به توپ مورد استفاده…
کودکان و نوجوانان دهه 40 به بعد با توپ های پلاستیکی راه راه قرمز و آبی و سبز خاطره بازی گل کوچیک دارند که توی هر کوچه پس کوچه ای بازی می کردند. برای استحکام بیشتر این توپ ها هنگام بازی و شوت کردن معمولا توپ جدید را داخل یک توپ قدیمی که پاره شده بود…
این قلک ها همانند گاوصندوق طراحی شده بودند که بر عکس قلک های قدیمی گلی و پلاستیکی پس از برداشت پول جمع شده باز هم قابل استفاده بودند.
در گذشته رسم برآن بود کودکانی که خوراکی با خود به مکتبخانه و یا سرکار می بردند تمام خوراکی ها را درون بقچه ایی می گذاردند و چهارگوشه آن را دو تا دوتا به هم گره می زدند. با باز شدن مدارس به شکل نوین خیلی چیزها تغییر کرد از جمله بقچه خوراکی ها. به…
سرباز چوبی که روی لباس او به جای اسلحه یک دماسنج قرار دارد برای تزیین اتاق کودکان. کفش، شلوار، دور یقه، چشم و سیبیل های سرباز از جنس چرم مصنوعی است.
یک جفت اسکیت آهنی که اندازه آن با توجه با اندازه پای استفاده کننده در قد و نوک پنجه قابل تنظیم است. اسکیت با بند چرمی سگک دار روی کفش بسته می شود.
سُرمه مادهای آرایشی است که از ترکیب دوده و دیگر مواد تهیه شده و به چشم کشیده میشود و معمولاً برای تیرهتر کردن رنگ پلک ها به کار میرود. سنت سرمه کشیدن به چشم نوزادان و کودکان در میان هندیان و ایران از قدیم وجود داشته است. به باور آنها این کار «…
ظرف کوچک لوله دار که با آن دارو به دهان کودک می ریختند. در زبان فارسی به آن ماچوچه، جُرقه دان و دارو ریز هم می گویند.
قلک تبلیغاتی محصولات اپتیموس optimus سوئد در ایران. روی پلاک قلک نوشته شده "مردان خوشبخت امروز کودکان پس انداز کن دیروزند". نماینده انحصاری ، ع ن - طهران.
در قلک در زیر آن قرار دارد که با کلید باز و بسته می شود.
دوربین عکاسی قدیمی با قاب چرمی. برای باز شدن محفظه قرار گرفتن فیلم باید اهرم سمت چپ بالای دوربین را به سمت عقب حرکت داد. برای جمع کردن فیلم نیز باید دکمه سمت چپ روی دوربین را در جهت عقربه های ساعت چرخاند. برای باز و بسته شدن شاتر و گرفتن عکس باید…
کاسه فلزی کوچک با 40 کلید که دقیقا شبیه کلید درست شده است و روی آن ها نوشته ندارد و یک دست فلزی در وسط آن. نقوش درون ظرف عبارتند از دعای نادعلی، نقش دو چشم که یکی از آن ها کف دست کشیده است، احتمالا نقش یکی از ورودی های حرم امام رضا و جدولی که…
پتوی یک نفره با نقش پلنگ. این پتوهای سبک و نرم که تنوع در رنگ و نقش نیز داشتند از دهه 40 به تدریج جای پتوهای زبر و لحاف های سنگین را گرفت. مخصوصا بچه ها از این پتوها استقبال بیشتری کردند.
کاپ کوچک تزیینی از سنگ مرمربا دسته های فلزی که مجسمه کوچک مردی با لباس انگلیس روی پایه آن قرار گرقته است.
بشقاب غذاخوری لعابی با نقش گل. ظروف لعابي درواقع، نوعي ظروف آهني هستند که سطح آن ها را به منظور جلوگيري از زنگ زدن، از لعاب ميپوشانند.غذای داخل این ظرف ها را با گذاشتن روی بخاری تا ساعت ها می توانستند گرم نگه دارند و چون نمی شکست استفاده از آن برای…
شیشه ای حاوی مقدار کمی مومنایی از مجموعه داروهای سنتی که برخی مادران حتما در منزل داشتند و معمولا پیش از رفتن به دکتر با دانشی که از مادران خود آموخته بودند تجویز می کردند.
سُرمه مادهای آرایشی است که از ترکیب دوده و دیگر مواد تهیه شده و به چشم کشیده میشود و معمولاً برای تیرهتر کردن رنگ پلک ها به کار میرود. سنت سرمه کشیدن به چشم نوزادان و کودکان در میان هندیان و ایران از قدیم وجود داشته است. به باور آنها این کار «…
چراغ خواب دخترانه اتاق کودک. چراغ پایه ای فلزی دارد که خرس گچی روی آن قرار گرفته است. بالای سر خرس پایه فلزی برای سرپیچ لامپ شمعی قرار دارد. کلاهک چراغ خواب پارچه نخی پلیسه شده ایی است که روی سطحی پلاستیکی کشیده شده است. از اواخر دهه سی تعداد بیشتری…
زنگوله سربی که معمولا به گهواره و یا ننوهای نوزادان آویزان می شدند تا با به حرکت در آمدن ننو و یا گهواره زنگوله به صدا درآید و نوزاد آرام شود. برخی از مادران این زنگوله را با نواری به پای کودک نوپا می بستند بدانند کودکشان کجاست و زیاد از آن ها دور…
دعوت از اقوام نزدیک بعد از نخستین حمام نوزاد و دادن ولیمه یکی از قدیمی ترین آداب و رسوم ایرانیان است. اما دادن کارت دعوت هیچگاه مرسوم نبود و تنها برخی از افراد که با خارجیان رفت و آمد داشتند و یا در سفرهای خارج از کشور این کارت ها را دیده بودند برای…
دعوت از اقوام نزدیک بعد از نخستین حمام نوزاد و دادن ولیمه یکی از قدیمی ترین آداب و رسوم ایرانیان است. اما دادن کارت دعوت هیچگاه مرسوم نبود و تنها برخی از افراد که با خارجیان رفت و آمد داشتند و یا در سفرهای خارج از کشور این کارت ها را دیده بودند برای…
لگن خردسالان از جنس حلبی که در همدان قصری نامیده می شود. از یکسالگی به بعد به مرور مادران، کودکان نوپای خود را آموزش می دهند تا ادار و مدفوع خود را کنترل کنند. در این مرحله به مرور مدت زمانی که کودک کهنه و لاستیکی به پا دارد کم می شود و کودک…
یکی از سرگرمی های دانش آموزان نوجوان به ویژه دختران در دوره تحصیلی راهنمایی و دبیرستان دفتر خاطرات بود. معمولا دفتری با جلد خوب را به این کار اختصاص می دادند و از دوستان خود می خواستند چیزی به یادگار در آن بنویسند، نقاشی کنند و یا عکس بگذارند،…
مرکب دان از مجموعه نوشت افزارهای مکتبخانه ایی است که در آن مرکب مایع می ریختند و داخل آن لیقه ایی از ابریشم و یا نخ قرار می دادند که هم مایع مرکب بر زمین نریزد و هم مرکب زود خشک نشود. در این مرکب دان به گونه ایی طراحی شده است که در صورت افتادن ظرف…
ظرف کوچک لوله دار که با آن دارو به دهان کودک می ریختند. در زبان فارسی به آن ماچوچه، جُرقه دان و دارو ریز هم می گویند.
برگزاری جشن زاد روز از دوره باستان در ایران مرسوم بوده است. در این جشن خانواده ها با توجه به وضعیت مالی خود به مهمانان غذا می دادند. این جشن بعدها از رونق افتاد. با رونق این جشن در اروپا، این بار جشن تولد از اروپا به ایران آمد. جشن تولد اروپایی…
برگزاری جشن زاد روز از دوره باستان در ایران مرسوم بوده است. در این جشن خانواده ها با توجه به وضعیت مالی خود به مهمانان غذا می دادند. این جشن بعدها از رونق افتاد. با رونق این جشن در اروپا، این بار جشن تولد از اروپا به ایران آمد. جشن تولد اروپایی…
حوله بچگانه با آستر نخی که طرح یک کودک دریا نورد روی آن است. پیش از این بچه ها به ویژه نوزادان را با بعد از شستشو با پارچه های نخی لطیف خشک می کردند. که توسط مادران تهیه و دور آن دوخته می شد. با آمدن پارچه های حوله ایی که آب بیشتری را به خود می…
تابلو تزیینی برجسته کودک لبنانی. نقش برجسته گچی کودک که رنگ لعابی خورده و روی زمینه پارچه ایی چسبیده است. این تابلوها برای تزیین اتاق کودک تولید می شدند.
پرنده پارچه ایی که با پنبه پر شده است برای آویز بالای تخت یا گهواره نوزاد. این عروسک ها برای جلب توجه نوزاد و بازی او به تخت یا گهواره بسته می شدند. در برخی مناطق ایران این عروسک با نکا پر می شد برای نظر قربونی و دور کردن چشم بد از نوزاد.
کیف اسپند (اسفند) پارچه ایی است که قسمت پایینی آن از جنس الیاف مصنوعی است و روی آن سرمه دوزی و نوار دوزی شده است. با توجه به باور ایرانیان در خاصیت دانه های بو داده اسپند برای جلوگیری از چشم زخم کیسه اسپند معمولا در جهیزیه عروس و سیسمونی نوزاد قرار…
شانه فلزی کوچک که به خاطر کوچکی اش به شانه های مسافرتی هم معروف بودند. شانه یک غلاف پلاستیکی برای تمیز ماندن دارد و گیره ایی روی آن تعبیه شده تا بتوان در داخل کیف و یا جیب در جایی ثابت آن را نگه داشت.
ملودیکا سازی است از خانواده سازهای بادی همچون ساز دهنی که بیشتر به عنوان اسباب بازی مورد استفاده قرار می گیرد تا یک ساز جدی موسیقی. این ساز عبارت است از یک جعبه مستطیل که روی آن تعدادی شستی (دو تا دو و نیم اکتاو) قرار گرفته است و در داخل آن در…
دوربین عکاسی غیر حرفه ای متعلق به کارخانه BELL&HOWELL که به دوربین های ۱۱۰ معروف بودند چون فیلم های این دوربین ها ۱۱۰ میلیمتری بود. دوربین دارای جعبه ای با تودوزی مخمل قرمز و روکش مقوایی است. بر روی بدنه دوربین اسم صاحب دوربین با برچسب های…
ننو از چرم و پارچه دوخته شده است. روی ننو که در هنگام بستن ننو در زیر قرار می گیرد. چرم و پارچه مخمل است که روی بخش چرمی آن تکه دوزی و چرخکاری شده است. توی ننو که کودک درون آن قرار می گیرد نیز از چرم است. بندلیک ها برای رد شدن چوب نگهدار ننو از چرم…
اسب چرخدار پلاستیکی که کودک روی زین آن می نشیند و با پا زدن حرکت می کند. وسیله ای مناسب است برای کودکان نو پا که حرکت و بازی را باهم انجام دهند. در دهه های ۵۰ و ۶۰ این نوع اسباب بازی بسیار رواج داشت و از محبوبیت بالایی برخوردار بود. اما امروزه به…
ایرانیان برای مرتب و تمیز نگه داشتن پوشاک خود آن ها را درون بقچه های نخی و یا بقچه هایی از جنس شال و ترمه که آستری و قلابدوزی و مروارید دوزی داشتند نگه می داشتند و این بقچه ها را درون کمدهای چوبی روی هم می چیدند. با رواج کمدهای لباس که میله ایی برای…
جعبه قرص استرپسیلز که در زیر جعبه نوشته شده است: قرص های مکیدنی ضدعفونی برای تسکین و کمک بجلوگیری از عفونت های دهان و گلو. کودکان و بالغین: یک قرص هر 2 یا 3 ساعت یکبار در دهان بگذارند تا به تدریج حل شود ویا طبق دستور پزشک عمل کنند.
ساخت…
شیشه دارو با در فلزی که مخصوص نگهداری پماد آنتی فلو ژیستین بوده است. از این دارو برای رفع التهاب و تب کودکان استفاده می کردند. در شماره 74 نشریه اخگر که در بهمن 1328 منتشر شده آمده است: "ضماد خمیرهای ضد ورم(مانند انتی فلوژستین)که در دسترس عموم…
یکی از سازهای کوبهای در موسیقی ایرانی است که شامل حلقهای چوبی است که پوست نازکی بر آن کشیدهاند و با ضربههای انگشت مینوازند. پوست کشیده شده روی این دایره پاره شده است. این دایره دارای زنجیرهای کوچکی است که به دیواره چوبین آن نصب شده است. برای…
ريکوردر از اعضاي خانواده فلوتهاي سوتی (Fipple Flute) است. فلوتهای سوتی سازهای بادی است که در قسمت سر داراي يک "سوت" يا "سد" هستند، اين سد يک مسير باريک براي ورود هوا ايجاد می کند که باعث می شود جريان سريع هوا به قسمت ميانی (Bore) وارد شده و…
نی از سازهای بادی ایرانی است که در مقایسه با سایر سازهای ایرانی، جایگاه بسیار ویژه ای در فرهنگ عمومی مردم دارد. ساز نی همچنان در دستان مردان و پسران چوپان، نوازندگان محلی و گاه مجریان موسیقی مذهبی نواخته می شد. این 3 نی از دو بند گیاه نی ساخته شده…
پتوی کوچک نوزاد به رنگ آبی با آستری به رنگ سفید که بر روی آن دوخته شده است. جنس پتو از الیاف مصنوعی است که پنبه دوزی شده است. بر گوشه ای از این پتو تکه دوزی با چرخ انجام شده که نقش اردکی کارتونی شبیه به دانلداک را دارد. این پتو یک تکه از سیسمونی…
قاشق و چنگال بسیار کوچکی که دسته پلاستیکی دارد. رنگ دسته قاشق بنفش و چنگال سبز است که بر روی آن ها نقوش طلایی رنگی از گل و برگ چاپ شده است. این قاشق و چنگال هدیه تبلیغاتی چای دل پسند هستند.
صندلی فلزی از جنس گالوانیزه تاشو به رنگ آبی که در اندازه کوچک و مخصوص کودکستان ساخته شده است. این مدل از صندلی های تا شو به نام صندلی ارجی معروف بودند به این علت که اولین بار کارخانه ارج اقدام به ساخت این نوع صندلی ها نمود.
کیف پلاستیکی که تمام سطح آن با منجوق های رنگی کار شده است. منجوق ها بر روی سطح کیف پرس شده اند. داخل کیف آستر کتان دارد. در کیف با یک قطعه فلز تاشو باز و بسته می شود.
ملحفه ای کرم رنگ که طرح هایی کودکانه بر روی ان چاپ شده است. این طرح در دهه ۶۰ روانه بازار شد و تصویر کودکی را نشان می دهد که از خواب برخاسته و کار های مخصوص صبح را مانند شستن دست و رو و مسواک زدن را انجام میدهد. تمام پیام ها به زبان انگلیسی چاپ شده…
صابون فانتزی با طرحی کارتونی که بیشتر کاربرد تزیینی داشته است. صابون در یک سلفون براق پیچیده شده بود که اکنون آن سلفون پاره شده است. عبارت save water , shower with a friend روی آن نوشته شده است.
در روستای چلی سفلی، از توابع علی آباد کتول استان گلستان، برای هدایت ادرار نوزاد به کوزه سفالی و یا فلزی که در زیر گهواره و یا ننوهای چوبی قرار می گرفته از نی استفاده می کردند. نی مناسب از نی های رویده از اطراف روستا بریده می شده و با چاقو تراش می…
در صفحه 126 کتاب "واژه نامه گویش گیلکی" نوشته احمد مرعشی آمده است: پیشه (Pise) وسیله منتقل کردن پیشاب نوزاد به آبخانه گهواره... پیشه را از لاستیک یا چوب می سازند و آن را در گهواره وسط پای نوزاد قرار می دهند تا ادرار نوزاد از طریق آن به درون آبخانه…
كاسه برنجي كه درون آن تزئيناتي با شعر و گنبد امام رضا (ع) ديده ميشود. اين كاسه محتوي 10 قطعه سنگ در اندازههاي مختلف و 3 سكه به شكل دايرهاي مشبك و قلب وجود دارد. بر روي سكهاي كه به شكل قلب است آيهء "وان يكاد" حك شده است. برای دعا درمانی
ابزار ختنه از جنس چوب است و داراي حالت ناوداني شكل ميباشد كه وسط آن يك برش و انتهاي آن لولهاي شكل است.
