دست ساز حرفه ای
مجموعه ظروف مسی برای خاله جان بازی دختر که امروزه بیشتر به عنوان تزیین در سیسمونی نوزدان دختر قرار می گیرد. این مجموعه شامل: سینی(مجمعه)، سطل، کاسه، آبکش، لگن و پارچ است. که می توان آن ها را با حلقه های فلزی به هم وصل کرد و به عنوان شی تزینی از…
گهواره عروسکی برای بازی خاله جان بازی دختران. گهواره دارای بدنه از جنس پاپیه ماشه با طرح سبد است که روی آن رنگ سفید خورده و پایه های ننویی چوبی دارد که روی پایه جلویی گهواره دو شاخه گل قرمز رز نقاشی شده است. گهواره با پارچه چهارخانه قرمز و سفید و…
مربع های کوچک سفید رنگ که بر روی هر یک از آنها یکی از حروف الفبا فارسی چاپ شده است. این مجموعه برای آموزش الفبا و جمله سازی استفاده می شده است.
گهواره چوبی نوزاد، همراه با نوارهای تزیینی برای چوب بالای گهواره و نوارهای برای محکم بستن کودک به گهواره تا از گهواره نیافتد.در دیواره پایین گهواره سوراخی است برای قرار گرفتن ظرف ادرار در زیر آن و رد شدن لوله ای که ادرار را به ظرف هدایت می کند…
فرفره چوبی دسته دار Hand Spinning Top که با نگهداشتن دسته آن و با کشیدن نخ پیچیده شده به دور محور چوبی فرفره و رها کردن آن بر روی زمین بسته به مهارت بازیکن، می تواند تا حدود 4 دقیقه دور خود بچرخد و رنگ آمیزی های روی فرفره در این چرخش تند در هم ترکیب…
گهواره چوبی نوزاد با قطعات خراطی و نقاشی شده که احتمالا برای نوزاد پسری سفارش داده شده، زیرا نقاشی روی کمان گل های رنگی و سر شاهزاده ای با تاج است.
مراحل ساخت بهنه را مرحوم احمدنور صالح پور اینگونه توضیح می دهد: در اولین مرحله تنه…
مجسمه ایی از مادر و کودک که احتمالا با الهام از فیگوری از مریم مقدس و عیسی مسیح ساخته شده است.
.تابلو گوبلن از صمد بهرنگی نویسنده دهه 40 و 50 ادبیات کودکان و معلم مدارس روستایی آذربایجان
در سال 1355 از ايران، توران ميرهادي عضو هيئت داوران بين المللي جايزه اندرسن شد. در همين سال شورا از سوي دفتر بينالمللي، وظيفه تهيه پوستر، پيام و شعار روز جهاني كتاب كودك را به عهده گرفت. شورا انجام اين کارها را به مسابقه گذاشت و آگهي آن را در…
ننوی تابستانی چوبی برای خواباندن نوزادان و نوپایان. تخت با دو بازویی چوبی و به وسیله دو قلاب فلزی به پایه متصل شده و با تکان دادن آن به جلو و عقب حرکت ننویی دارد. این گونه ننوها در تابستان روی تراس و یا در حیاط زیر سایه درخت قرار می گرفتند تا هم…
تخت گهواره نوزاد- نوپا، گهواره آن با دو قلاب فلزی به پایه ها متصل می شود و به حالت ننویی به جلو و عقب حرکت می کند و زیر آن کشویی برای قرار دادن لباس ها و وسایل کودک قرار دارد. این گونه تخت گهواره ها معمولا در سیسمونی کودکان فرادست قرار می گرفت.
پستانک های قرمز از نخستین پستانک های خارجی بودند که به بازار ایران وارد شدند. در انتهای پستانک سوراخ کوچکی بود که حلقه فلزی داشت با هر بار مکیدن پستانک و خارج شدن هوا از آن صدای سوت می داد. این پستانک های قرمز که به آن ها ممه گلی هم می گفتند کم کم…
فره فره چوبی که روی سطح بالایی آن نقوشی هندسی کشیده و با چرخش فرفره ها رنگ ها در و نقش ها با هم ترکیب می شوند.
طبل دوسر مینیاتوری که دو طرف آن پوست کشیده اند. طبل نوعی ساز موسیقی از دسته سازههای کوبهای است. و یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین سازهای دنیا به شمار میرود، طرح اولیه آن طی صدها سال بدون هیچ تغییری ثابت مانده است. این طبل به گردن آویزان می…
نوک تیز فرفره روی سطح صاف قرار می گیرد و با چرخاندن دسته چوبی بالای فرفره میان دو انگشت شسصت و سبابه ، فرفره دور خود شروع به چرخیدن می کنند. رنگ ها و طرح های روی فرفره هنگام چرخیدن فرفره را زیباتر می کند و نوعی بازی و ترکیب رنگ ها و شکل ها را به…
این فرفره چوبی با کشیدن نخ پیچیده شده دور آن و قرار گرفتنش روی نوک فلزی شروع به چرخیدن می کند. معمولا روی فرفره ها را با رنگ های شاد و روشن رنگ می کنند تا در هنگام چرخیدن با ترکیب رنگ ها زیباتر شود روی این فرفره سه لکه رنگی قرمز، آبی و نارنجی است و…
مجموعه سماور، قوری، جام و چراغ لامپای چوبی برای بازی خاله جان بازی دختران. سماور و دو چراغ لامپا از از قطعات کوچک خراطی شده درست شده است که روی میله چوبی از میان آن ها رد شده است برای همین قطعات روی ملیه چوبی می چرخد. اگر قطعه بالایی به میله چسبانده…
نردبان یعقوب یا جاکوب (jacob's ladder) از چند قطعه چوبی تشکیل شده که با روبان به شیوه ایی به هم متصل هستند که با بالا نگاه داشتند قطعه اول قطعات دیگر گویی یک به یک پایین می آینند و جایشان را با قطعات پایینی عوض می کنند. این خطای دیداری فضایی معما…
عروسک پارچه ای با لباس سنتی زنان مکزیکی. اجزای صورت عروسک تکه دوزی شده است و موهای عروسک از نخ است که همراه با روبان های رنگی بافته شده است.
جغجغه حلبی دست سازی که برای سرگرم کردن نوزادان و خردسالان ساخته می شود. در هنگام تکان آن تکه های حلبی داخل جغجغه تولید صدا می کنند و کودک سرگرم می شود.
عروسک نمایشی حاجی فیروز، سر عروسک از جنس پلاستیک است که روی میله چوبی قرار گرفته، عروسک از میان دوک پلاستیکی رد شده که روی آن پارچه چسبانده شده و انتهای لباس عروسک نیز با یراق به دوک متصل شده است. عروسک با میله چوبی به چپ - راست و بالا - پایین حرکت…
جا دواتی کوچک فلزی که درون آن لیقه ای قرار دارد. معمولا برای پیشگیری از ریختن و پاشیدن مرکب و همچنین به منظور مرکببرداری به میزان مطلوب، در داخل دوات، پیش از ریختن مرکب، مقداری لیقه قرار میدهند. در جا دواتی نیز پیچی است که مانع ریختن و خشک شدن…
استفاده از جا قلمی های حلبی برای قرار دادن قلم های نی در دهه 20- 30 در همدان و بسیاری دیگر از شهرها مرسوم بود. این جا قلمی ها از نوع چوبی آن ارزان قیمت تر بود.
عروسک پارچه ایی که با الیاف پر شده و اجزای صورت و طرح های روی بدن آن تکه دوزی است. این عروسک بر اساس عروسک های سنتی چینی بازسازی شده است و به ببر چینی معروف است.
جعبه نوشت افزار چوبی که در آن دوره بیشتر به عنوان جای قلم و خودنویس مورد استفاده قرار می گرفته است. قطعات جعبه با میخ های ریز به هم متصل شده اند. سر جعبه به کمک دو قطعه فلزی که در دو طرف آن با میخ وصل شده اند باز و بسته می شود.
کیف کودکستانی از چرم مصنوعب و که دور تا دور آن با چرم نوار دوزی شده است در محل اتصال در کیف با بدنه از پارچه نخی استفاده است. قفل کیف فلزی است.
یکی از افزارهای خوشنویسی قلمتراش بود برای تراشین نوک قلم و قط زدن آن . این قلمتراش روکشی از چوب و غلافی از چرم دارد. تراشیدن قلم معمولا توسط بزرگترها انجام می شد چون کاری سخت و خطرناک بود.
یکی از انواع لوح های مشق کودکان که تا اوایل دهه 20 در همدان مورد استفاده دانش آموزان قرار می گرفت لوح های فلزی بود که با مرکب بر روی آن می نوشتند و سپس با دستمال مرطوب نوشته را پاک کرده و دوباره متنی دیگر می نوشتن. تا زمانی که…
عروسک مرد هندی با لباس ملی که النگوهای رنگی می فروشد. بدن عروسک از مفتول فلزی است که بدور آن نخ پیچیده اند. سر عروسک و بدن آن روکشی از پارچه دارد که با الیاف پر شده است. اجزای صورت عروسک نقاشی شده است. موهای عروسک از نخ کاموای مشکی است که روی سر…
در گذشته رسم برآن بود کودکانی که خوراکی با خود به مکتبخانه و یا سرکار می بردند تمام خوراکی ها را درون بقچه ایی می گذاردند و چهارگوشه آن را دو تا دوتا به هم گره می زدند. با باز شدن مدارس به شکل نوین خیلی چیزها تغییر کرد از جمله بقچه خوراکی ها. به…
کیفی ساخته شده از پیت های حلبی روغن نباتی برای حفاظت از دفترها و کتاب ها در روزهای بارانی. محمدباقر ضرابیان سازنده این کیف می گوید دانش آموزان کم بضاعت تا اوایل دهه بیست هم همچنان متقاضی این کیف ها به خاطر قیمت کم شان بودند.
سرباز چوبی که روی لباس او به جای اسلحه یک دماسنج قرار دارد برای تزیین اتاق کودکان. کفش، شلوار، دور یقه، چشم و سیبیل های سرباز از جنس چرم مصنوعی است.
عروسک زن چینی با لباس سنتی. سر عروسک از پلاستیک است که روی آن پارچه کشیده شده و اجزای صورت نقاشی شده است. موهای عروسک از نخ ابریشمی است که به شکل سنتی آرایش شده و با تاج، سنجاق سر و شکوفه های پارچه ایی تزیین شده است. بدن عروسک از یونولیت است با دامن…
عروسک پلاستیکی با لباس سنتی زنان اروپایی. روی صورت عروسک پارچه کشیده شده و اجزای صورت روی آن نقاشی شده است و موهای بافته شده از نخ ابریشمی و روسری عروسک با پولک و سنجاق ته گرد روی سر عروسک محکم شده است. دست های عروسک از بازو تا آرنج مفتول فلزی است…
زن هندی با لباس سنتی ساری ( sari). سر و نیمتنه عروسک گچی است که اجزای صورت روی آن نقاشی شده است، موها از نخ ابریشمی مشکی است. به جای پاها، پایه ایی فلزی که روی آن پارچه کشیده شده است قرار دارد. دست های عروسک مفتول فلزی است که دور آن الیاف…
عروسک زن هندی با لباس سنتی. بدن عروسک و دست ها و پاها از مفتول فلزی است که دور آن را نخ کاموایی پیچیده اند. سر عروسک روکش پارچه ایی دارد که اجزای صورت روی آن نقاشی شده است. موهای عروسک از کاموا است که با ملیله و منجوق تزیین شده است و روی سرش پوشال…
عروسک چوبی که ظرفی چوبی بالای سر دارد. موها از الیاف گیاهی، دست ها از شاخه های نازک درخت و پاها با نخ پیچیده شده است.
عروسک پارچه ایی. برای درست کردن سر عروسک، در وسط پارچه پنبه قرار گرفته و دور آن با نخ جمع شده ، بقیه پارچه روی هم تا شده و بدن عروسک را تشکیل می دهد. اجزای صورت عروسک مشخص نیست. موهای عروسک از پارچه مشکی است که بافته شده و روی آن چادر قرار گرفته است…
عروسک پاپیه ماشه با لباس سنتی زنان مکزیکی که تمامی اجزای صورت و لباس با رنگ روغنی نقاشی شده است. موهای عروسک از نخ است که در یک طرف سر بافته شده و روی آن نیز رنگ شده. کلاه عروسک از سرش جدا می شود. این عروسک به خاطر جنس کاغذی آن بسیار سبک و آسیب پذیر…
نام کامل شی (ANDEAN CHAC-CHA RATTLE) است که خاستگاه آن رشته کوه های آند در سواحل غربی آمریکای جنوبی است. موسیقی همواره قسمت مهمی از زندگی مردم این منطقه کوهستانی بوده است به طوری که ساختن سازهای کوبه ای و فلوت های بادی در این منطقه بیش از…
سُرمه مادهای آرایشی است که از ترکیب دوده و دیگر مواد تهیه شده و به چشم کشیده میشود و معمولاً برای تیرهتر کردن رنگ پلک ها به کار میرود. سنت سرمه کشیدن به چشم نوزادان و کودکان در میان هندیان و ایران از قدیم وجود داشته است. به باور آنها این کار «…
مجموعه ظروف مسی آشپزخانه شامل لگن، تشت، آبکش و قابلمه برای بازی خاله جان بازی که در اندازه های کوچک درست شده است.
ظرف کوچک لوله دار که با آن دارو به دهان کودک می ریختند. در زبان فارسی به آن ماچوچه، جُرقه دان و دارو ریز هم می گویند.
عروسک های پارچه ایی زن و مرد رقصنده تایلندی، بدن، دست ها و پاهای عروسک از پارچه اسن که مفتولی فلزی از میان گذشته است و قابلیت شکل گیری دارد حتا تک تک انگشتان. سر عروسک ها گچی است که اجزای صورت روی آن نقاشی شده است. لباس سنتی عروسک زن شامل دامن…
عروسک پلاستیکی مرد تالشی با لباس چوپانان. لباس عروسک شامل کولاگیر که معمولا از جنس نمد است اما در این نمونه از پارچه دوخته شده است. شلوار دم پای تنگ که اغلب تیره است. بلوز آستین بلند و کلاه از پارچه پولیشی. دست های عروسک حرکت می کند و اجزای صورت آن…
کاسه فلزی کوچک با 40 کلید که دقیقا شبیه کلید درست شده است و روی آن ها نوشته ندارد و یک دست فلزی در وسط آن. نقوش درون ظرف عبارتند از دعای نادعلی، نقش دو چشم که یکی از آن ها کف دست کشیده است، احتمالا نقش یکی از ورودی های حرم امام رضا و جدولی که…
6 عدد جام کوچک از مجموعه اسباب بازی های خاله جان بازی برای پذیرایی شربت، بستنی و یا فالوده با سینی قلمزنی شده
گیوه پاپوشی دست دوز است که درایران پیشینه 1000 ساله دارد و بیشتر مردان و پسر بچه ها می پوشیده اند. گیوه بیشتر از ضایعات چرم و نخ قالی دوخته می شده است و از قدیم رویه گیوه توسط زنان و کفی آن توسط مردان تهیه می شد. کمری و دوری و پشت پاشنه این…
عروسک چوبی از پنج قطعه تشکیل شده که با میخ پرچ شده به هم متصل هستند. احتمالا از میان سوراخ های روی دست عروسک نخ نایلونی رد می شده و دو سر نخ به سر دو چوب وصل بوده با فشار دادن انتهای دو چوب جوکر روی نخ همانند یک بندباز میچرخیده است. …
عروسک پارچه ایی که از میان دست ها و پاهای عروسک مفتول فلزی رد شده و دست و پاهای عروسک شکل های مختلف به خود می گیرد. اجزای صورت عروسک نقاشی شده است. لباس عروسک بلوز و شلوار معمولی است که چند دهه است جوانان بسیاری از کشورها می پوشند. عروسک روی پایه…
عروسک چوب پنبه ایی از یک زن سیاه پوست که از میان بدن، دست ها و پاهای آن مفتول فلزی رد شده است. لباس عروسک شامل زیر دامنی نخی، پیراهن بلند ماهوتی و پیش بند نخی است.
عروسک پلاستیکی با لباس سنتی. دست های عروسک از بازو تا آرنج از مفتول فلزی بدون روکش است. صورت عروسک روکشی از پارچه دارد که اجزای صورت روی آن نقاشی شده است. لباس عروسک شامل دامن بلند توردوزی شده و چرخکاری شده(زیر پارچه دامن در حین چرخکاری کاغذ…
عروسک مردمشناسی با لباس هندی. دست ها و پاهای عروسک از مفتول فلزی است که نخ پیچ شده است و قابلیت شکل گیری دارد. سر احتمالا از چوب است که روی آن پارچه ایی چسبانده شده و اجزای صورت روی آن نقاشی شده است. بدن پارچه ایی است که با الیاف پر شده است، برای…
عروسک های مردمشناسی ملل با لباس ملی. پاها و دست های عروسک ها از مفتول فلزی است که دور آن نخ پیچیده شده و قابل شکل دادن است. بدن عروسک ها از پارچه و سر آن ها چوبی است که اجزای صورت روی آن نقاشی شده است. دست های هر دو عروسک از مچ تا…
عروسکی با لباسی سنتی زنان جنوب شرق آسیا. صورت عروسک گچی است و اجزای صورت عروسک نقاشی شده است. دست های عروسک از بازو تا مچ از مفتول فلزی است که فرم می گیرد. بدن، دست ها از مچ تا انگشتان و پاها پلاستیکی است. لباس عروسک شامل دامن شلواری بلند که دور مچ…
عروسک کوچک زن هلندی با لباس طرح سنتی. بدن عروسک از چوب پنبه است. سر عروسک احتمالا پلاستیکی است که روکشی از پارچه دارد . اجزای صورت روی آن نقاشی شده است.
عروسک زن کوبایی با لباس ملی. بدن، صورت و دست های عروسک از مچ تا انگشتان از گچ است. اجزای صورت عروسک نقاشی شده است و برای گوشواره ها از دو حلقه مسی استفاده شده است. دست ها از بازو تا مچ و پا از مفتول فلزی است که به دور آن نوار پارچه ایی پیچیده شده…
عروسکی با لباس محلی. بدن عروسک از مفتول فلزی و با روکشی از پارچه است که می توان به آن فرم داد. اجزای صورت عروسک روی پارچه نقاشی شده است. موهای عروسک نخ مشکی است که روی سر دوخته شده و گردنبند و گوشوارهای عروسک از پولک و منجوق است.
عروسک مردمشناسی ملل با بدنی مفتولی و سری گچی. اجزای صورت نقاشی شده است. موهای عروسک از پارچه مخمل مشکی است .لباس عروسک شامل پیراهن بلند، قبای قرمز توردوزی شده و شالی از حریر است.
عروسک گچی مرد هندی. دست های عروسک از بازو حرکت می کند و اجزای صورت آن نقاشی شده است. لباس های عروسک شامل شلوار نخی سفید، قبای زربفت، شال و کلاه است.
مهر کودکستان کاخ کودکان مارگاریت سارواریان. روی مهر به فارسی و ارمنی نوشته است: کودکستان مارگارت سروریان، کاخ کودکان، تهران- چهرراه سید علی. تلفن 2236
لگن خردسالان از جنس حلبی که در همدان قصری نامیده می شود. از یکسالگی به بعد به مرور مادران، کودکان نوپای خود را آموزش می دهند تا ادار و مدفوع خود را کنترل کنند. در این مرحله به مرور مدت زمانی که کودک کهنه و لاستیکی به پا دارد کم می شود و کودک…
فرفره ای از جنس حلبی که با دمیدن در لوله ان صدای سوت مانندی ایجاد می گردد. این فرفره از خم کردن ورقه ای حلبی به شکل نیم دایره درست می شود. وسط این نیم دایره سوراخ است و دو طرف سر آن از داخل با شی تیز گود می شود تا ورقه ای حلبی به شکل لوزی در آن قرار…
مرکب دان از مجموعه نوشت افزارهای مکتبخانه ایی است که در آن مرکب مایع می ریختند و داخل آن لیقه ایی از ابریشم و یا نخ قرار می دادند که هم مایع مرکب بر زمین نریزد و هم مرکب زود خشک نشود. در این مرکب دان به گونه ایی طراحی شده است که در صورت افتادن ظرف…
ظرف کوچک لوله دار که با آن دارو به دهان کودک می ریختند. در زبان فارسی به آن ماچوچه، جُرقه دان و دارو ریز هم می گویند.
قلیان چوبی از مجموعه اسباب بازی های خاله جان بازی. درون محفظه آب قلیان خالی است و می توان آن را آب کرد. با فوت کردن درون لوله قلیان می توان صدای قل قل آب را در آورد.
چهار مبل و یک میز چوبی از مجموعه اسباب بازی های خانه های عروسکی که از دهه سی و چهل به مرور به اسباب بازی های خاله بازی کودکان ایرانی وارد شد. این اسباب بازی ها در ابتدا به صورت سوغات و با ساختی کارخانه ایی وارد ایران شدند ولی پس از آن توسط نجاران و…
اسباب بازی های Dyimkovsky نوعی مجسمه های سفالی رنگی است که به نظر می رسد از قرن پانزدهم وقتی که Tzar Ivan III ساکنان Ustyug کبیر را به سرزمین های وحشی ای که Dyimka نامیده میشوند فرستاد آن ها در طول تعطیلات تابستان فعالیت های شادی را برای خود ترتیب…
جمشید دادجو در سال های 1350 تا 1352، 21عنوان کتاب عروسکی برای کودکان پیش دبستانی با ورق های مقوایی کلفت منتشر کرد.دادجو برای انتشار این کتاب ها به ژاپن سفر می کرد ودر استودیو رز ژاپن این کتاب ها رابه چاپ می رساند. تصاویر داستان ها که همه عروسک بودند…
عروسک های پارچه ایی که بر اساس عروسک های قدیمی بازسازی شده اند. بدن عروسک از پارچه نخی سفید دوخته شده و داخل آن با پنبه پر شده است. موهای سر عروسک دختر از نخ قرقره و موهای عروسک پسر از نخ کاموا است. اجزا صورت عروسک ها با نخ کاموای رنگی دوخته شده است…
محفظه ای لوله ای که سه حلقه برای رد شدن بند یا زنجیر دارد. معمولا در این گونه اشیا دعایی بر روی کاغذ نوشته و درون محفظه می گذارند و از گردن کودک برای دفع بلا و چشم زخم آویزان می کنند. جنس محفظه از نقره است.
دهتولوک(dohtoluk) که تلفظ محلی کلمه دخترک است، نام بومی این عروسک های مردم ساخت است که اهالی روستاهای جزیره قشم در جنوب ایران به آن داده اند. این عروسک های مردم ساخت بر اساس خاطرات زنان و دختران بومی قشم باز سازی شده است. ساختار ساده ای دارد و از…
خوک چوبی بدون هیچ رنگ و تزیینی که عرض کم آن کمک می کند تا کودک به راحتی آن را در دست بگیرد و روی زمین به عقب و جلو حرکت دهد.
اسباب بازی حرکتی که شکل جانوری شبیه سگ روی بدن آن از دو سو نقاشی شده است. چرخ ها با میله ای فلزی به بدنه متصل است و به جلو و عقب حرکت می کنند. عرض کم اسباب بازی کمک می کند تا کودک به راحتی آن را در دست بگیرد و روی زمین به عقب و جلو حرکت دهد. این…