پوشاک
این رده دارای دسته‌های زیر است:
- زیورافزار: در این دسته انواع زیور های کودکان ، آنچه به آن ها برای رفع چشم زخم آویز می شده است و نظر قربانی ها قرار گرفته اند.
- تن پوش: در طول تاریخ کودکان و نوجوانان از ملیت های گوناگون ایرانی از لباس ها با پارچه ها درمدل های گوناگون استفاده کرده اند. در این دسته پوشاک دوره های گوناگون شناسانده شده اند.
- سرپوش: کلاه های گوناگون کودکان در طول تاریخ در این دسته شناسانده می شوند.
- پاپوش: کفش های کودکان در دوره های گوناگون تاریخی که از جنس ها و در شکل های گوناگون تهیه شده است. در این دسته کفش های دوره های گوناگون شناسانده شده اند.
- پوشاک نمایشی: لباس هایی که کودکان برای نمایش به تن می کردند در این دسته شناسانده شده اند.
- پوشاک آموزش و پرورش: تن پوش، پاپوش، سرپوس مدارس همچون: روپوش، پوشاک پیشاهنگی، پلیس مدرسه، ...
- صورتک(ماسک): در شماری از نمایشنامه ها و یا بازی ها کودکان از صورتک های گوناگون استفاده می کردند که در این زیردسته شناسانده شده اند.
بخشي از يك گردنبند كه داراي يك لوله استوانه‌اي شكل همراه با 5 عدد 2 ريالي كه به آن متصل است. روي لوله استوانه‌اي تزئينات كنده‌كاري ديده مي‌شود. اين گردنبند مربوط به زمان محمدرضا شاه پهلوي است. برای دعا درمانی
ژاکت بلند دخترانه از کاموای دو رنگ (سرمه ای ، بنفش) با کلاه که از کمر دارای پیلی است و با دکمه بسته می شود.
مهره(های) است که برای دفع چشم زخم به تن پوش و یا گهواره و ننوی نوزادان و کودکان خردسال می آویختند. نظر قربانی ها معمولا ترکیبی از سنگ نمک، نخ ها، پارچه ها و مهره های رنگی است که به عنوان تزیین گهواره و ننو نوزادان نیز مورد استفاده قرار می گرفته است.
مهره(های) است که برای دفع چشم زخم به تن پوش و یا گهواره و ننوی نوزادان و کودکان خردسال می آویختند. نظر قربانی ها معمولا ترکیبی از نخ ها، پارچه ها و مهره های رنگی است که به عنوان تزیین گهواره و ننو نوزادان نیز مورد استفاده قرار می گرفته است.
گردن آویز فلزی که طرح یک زن و مرد اشرافی اروپایی(کنت و کنتس) بر روی آن وجود دارند. زن لباسی اروپایی با دامنی پفی پوشیده در حالی که باد بزنی در دست دارد و مرد کتی بلند وشلواری تنگ به پا دارد و در حال تقدیم شاخه گل به زن است. شکل کلی گردن آویز…
یک جفت گیره موی فلزی که آبکاری طلایی دارد. ساختار گیره از چهار مفتول مستطیل شکل درست شده که درون هم قرار گرفته وبه هم جوش داده شده اند. قفل گیره از ساختاری ساده تشکیل شده که با یک مفتول لولایی بسته می شود.
گیره سر فلزی قفل دار که قسمت گیره مو فلزی و قسمت تزیینی آن پلاستیکی است. در حقیقت قسمت رنگی و تزئینی گیره ازتکه ای پارچه رنگی تشکیل شده است که رزینی شفاف آن را پوشانده است.
گیره مو از جنس استیل که تزیینی از نقره ملیله کاری شده از صنایع دستی اصفهان دارد. ملیله کاری هنری است از هنر های دستی که در اصفهان ساخته می شود. در وسط گیره قطعه ای تزئینی وجود دارد که از جنس صدف بوده و روی آن نقش یک پرنده بسیار…
یک جفت شانه چوبی کاردست و به شکل قلب که طرح ها و نوشته هایی به خط چینی بر روی آن حک شده است. تصاویر با ظرافت و دقت بی حدی و به شکل نقاشی های سنتی چینی بر روی شانه کنده شده است. یک از تصاویر نقش حواصیلی در حال پرواز است. تصویر دیگر…
گردنبندی از جنس عاج که از صنایع دستی کشور هند است. مهره ها با ساختاری بیضوی در کنار هم نخ شده اند. در بین مهره های بیضی ۵ عدد مهره گرد کوچک وجود دارند که به علت تراش دستی یک شکل و یک اندازه نیستند. در وسط گردنبند پلاکی مستطیل شکل که حکاکی بر…
گردنبندی مهره ای که از رنگ های متنوعی تشکیل شده است. شکل مهره ها بیضی است که همگی با تکرار طیفی از رنگ، نخ شده اند. جنس مهره ها از رزین مصنوعی است.
گردنبند با مهره های پلاستیکی به شکل گل که به نخ پرس شده اند. تمام مهره ها یک شکل و یک رنگ هستند. ویژگی این نوع گردنبند ها این بود که در صورت پاره شدن نمی ریختند.
سه عدد گردنبند بدلی با مهره های پلاستیکی که به نخ گردنبند پرس شده اند و قابل حرکت بودند. مزیت این نوع گردنبند ها این بود که در صورت پاره شدن نمی ریختند. گردنبند ها در سه رنگ سفید، سبز و سرخابی است.
دستبندی مهره ای است که تمام مهره های آن مینا کاری شده اند. هر مهره به اندازه مرواریدی درشت و به شکل کاملا گرد است که طرح ها و نقوش زیبایی با زمینه مشکی بر روی آن با تکنیک مینا کار شده است. مینا کاری از جمله صنایع دستی دوران پیشین است که در…
دستبندی پلاستیکی که از نخ شدن گل های ریز آبی درست شده است. ما بین گل های آبی مروارید های پلاستیکی به همان رنگ وجود دارند که زیبایی خاصی به دستبند داده اند. دستببند هیچ قفلی ندارد و به جای کش از نخ قهوه ای رنگی برای نخ کردن استفاده…
در گذشته والدین و بستگان نزدیک کودکان آنچنان از چشم زخم می ترسیدند که از همان لحظه نخست تولد نوزاد با نهادن تعویذ و یا حرزها در کنار او تلاش می کردند او را از گزند خطرات حفظ کنند. آنها گزیده هایی از قران را درون جعبه هایی کوچک طلایی یا نقره ای و یا…
تعویذها و حِرز ، پاره‌اى از آیات، اذكار، اوراد و ادعیه مأثورى است كه براى حفظ جان و مال از آسیبها می‌خوانده یا به صورت مكتوب با خود حمل می‌كرده‌اند. این دعا برای دور کردن ترس از کودک برای او نوشته شده است . در پشت آن نوشته شده است: همراه خود…
چهار عدد شانه کوچک پلاستیکی که تزییناتی به شکل نگین دارد. یک جفت از شانه ها به رنگ مشکی و جفت دیگربه رنگ قرمز است. ازاین نوع شانه ها برای جمع کردن قسمت کوچکی از مو بر روی سر استفاده می شد.
گیره موی پلاستیکی که به شکل ماهی طراحی شده است. گیره از دو قسمت جدا گانه ساخته شده که با پرچی فلزی به هم متصل شده اند. قسمت دم ماهی محل باز و بسته کردن گیره است.
گیره سرحصیری ازجنس چوب بامبو که دست ساز بوده و جزو صنایع دستی کشورکره است. گیره از دوقطعه تشکیل شده که مو را با کمک یک قطعه چوب به قسمت حصیری متصل می کند. در قسمت بافته شده قطعات ظریف فلزی به رنگ طلایی کار شده است.
پیش بند احتمالامربوط به دوره قاجار که به صورت دو لایه و با دست دوخته شده است. رویه لباس از جنس پارچه قلمکار و آستر آن ازجنس چیت گل دار قرمز است. پیش بند پشت ندارد و دور گردن بسته می شود.
یک دست لباس محلی ایرانی که شامل بلوز، دامن و پیشبند است. لباس از جنس ساتن و دست دوز است که تزئیناتی نواردوزی شده دارد.
ورود پوشاک کودکانه خارجی به ایران تاثیر بسیاری بر مدل، رنگ و جنس پوشاک تولید داخل برای این گروه سنی داشت. این پیراهن دخترانه تزئینات گلدوزی و نوار دوزی شده دارد. اگر تا پیش از این از پارچه های نخی برای تن پوش و سرپوش کودکان استفاده می شد با ورود…
پیراهن بلند دست دوز دخترانه که با پارچه پشمی با طرح چهارخانه دوخته شده است. بر روی پیراهن یک جلیقه تزئینی کوچک نیز دوخته شده است. پشت لباس زیپ دارد و دو دگمه صدفی به عنوان تزیین بر روی جلیقه دوخته شده است.
بلوز دست دوز آلبالویی با راه های طلایی که آستین هایی به رنگ آبی دارد. یک مهره آبی با دو سوراخ به یقه لباس دوخته شده است. در قدیم معتقد بودند مهره آبی کودک را از چشم نظر و بلایا مصون می دارد.
شلوار راحتی پارچه ای از جنس پارچه چیت گل دار که برای تابستان دوخته می شد. این نمونه از شلوار ها معمولا توسط مادران برای استفاده روزمره کودک در خانه به هنگام بازی و خواب دوخته می شد و برای آسان تر پوشیده شدن کمری از کش داشت. عمر این شلوار نزدیک به…
از دوره پهلوی دوم بلوزهایی اروپایی با طرح های ورزشی و متاثر از رویدادهای جهانی رواج پیدا کرد و مورد استقبال پسر بچه ها قرار گرفت. این بلوز آستین کوتاه پسرانه با یقه ی گرد که روی آن عبارتxx.olympiade munchen 1972 (المپیک مونیخ) به همراه طرح…
پیراهن دخترانه دست دوز با آستین کوتاه و تزییناتی از تور و مهره آبی برای زیبایی و احتمالا چشم زخم. به این نوع مهره که دو سوراخ دارد دو چشم می گویند. در قدیم بعضی معتقد بودند مهره کودک را از بلایا و چشم نظر مصون می دارد.
دو دست بلوز و شلوار که از پارچه چیت گل ریز به رنگ آبی دوخته شده است. در سال های گذشته بیشتر مادران برای نوزادان خود از این پارچه لباس راحتی می دوختند. این لباس کلاه بند داری از همین جنس نیز دارد.
شلوارک پدیده ای مدرن در پوشاک کودک ایرانی محسوب می شود. پیش از این شلوار دختران و پسران بلند تا مچ پا بود. بعدها از حدود دهه 1300 به بعد ابتدا شلوارک های پسرانه رواج پیدا می کند و از دهه 40- 50 شلوارک های دخترانه. این شلوارک کتان به رنگ آبی کم…
زیرپوش با برچسب پارچه ای متعلق به کارخانه (MOTHER CARE) که روی آن دوخته شده است. لباس از جنس تریکوی نخی بوده و اعداد و حروف انگلیسی بر روی زمینه ای سفید چاپ شده اند. برای کودک 3- 5 سال دوخته شده است.
پیش بندی پارچه ای با طرح پیچازی(چهارخانه) زرد و بنفش که دامن چین داری دارد. پیش بند با دگمه فشاری(قابلمه ای) به لباس وصل می شود. این پیشبند بر روی لباس کودک پوشانده می شد برای اینکه لباس اصلی تمیز بماند.
پیش بند پارچه ای دخترانه که به آن "پیش سینه" هم می گویند و معمولا بر روی لباس پوشانده می شد تا لباس اصلی کودک تمیز بماند. دامن پیش بند چین دار است و بند های آن در پشت گردن بسته می شوند.
این بلوزها در دهه ۴۰ و۵۰ رایج بودند. از مشخصه های این مدل تن پوش استفاده آن برای پسران و دختران بطور یکسان بود. البته رنگ و طرح آن گاه در انتخاب این تن پوش برای یک دختر یا پسر نقش داشت. بلوز از جنس پارچه های نایلونی (تریکو) است با زمینه کرم رنگ و…
زیر دامنی شیفون چین دار که در رنگ های ملایم دخترانه دوخته شده است. این زیر دامنی ها به علت داشتن آهار و پف در زیر دامن پوشیده می شد. اینگونه زیردامنی ها استفاده عمومی نداشتند و بیشتر در میهمانی ها و مراسم ویژه همچون عروسی ها استفاده می شده است.
پیش بند کودک از جنس پارچه قلمکارکه در با دو طرح متفاوت دوخته شده است. این پیش بند نیز همانند نمونه های دوره قاجار دوخته شده است و دارای آستری از جنس پارچه چیت گل ریز است. پیش بند با بند در ناحیه کمر و دکمه فشاری در ناحیه گردن بسته می شود.
کلاه ساتن آبی کم رنگ که با نخ طلایی بر روی آن گلدوزی شده است. کلاه آستر سفید رنگی دارد و با دو بند در زیر چانه بسته می شود. پاپیون کوچکی نیز به عنوان تزیین بر روی پیشانی کلاه دوخته شده است.
کلاه دست دوز نوزاد از جنس ترمه که آستری از جنس پارچه نخی و به رنگ سبز دارد. کلاه با بند در زیر چانه بسته می شود.
کلاه مخمل به رنگ زرشکی که تزیینات بسیار زیبایی دارد. کلاه دست دوز بوده و با منجوق، پولک و مروارید طرح های تزیینی بر روی آن دوخته شده است. کلاه با بندی آبی رنگ در زیر چانه بسته می شود. آویز تزئینی به صورت جدا گانه با سنجاق قفلی به کلاه وصل…
کلاه نوزاد از جنس مخمل کبریتی آبی رنگ که قیطان دوزی شده است. آستر کلاه از دو جنس چلوار و تکه پارچه کرشه گلدار است. کلاه با بند در زیر چانه بسته می شود.
کت مخمل مشکی با گل های لاله ی قهوه ای که نگین دوزی شده است. یک مهره آبی به جای دکمه دوخته شده است. به این نوع مهره که دو سوراخ دارد دو چشم می گویند. در قدیم بعضی معتقد بودند مهره کودک را از بلایا و چشم نظر مصون می دارد.
جلیقه ی پسرانه ضخیم به رنگ قهوه ای از جنس پارچه پشمی که از روی شانه چپ باز و بسته می شود. پشت جلیقه از جنس ساتن است و تکه ای کش در دوخت آن به کار رفته است. به کار بردن ساتن در پشت جلیقه ها برای صرفه جویی در پارچه جنس بهتر از مدل های اروپایی…
بلوز دخترانه سفید رنگ که در قسمت جلو لباس برودری دوزی های ظریف کار شده است. به طور کلی دوخت و تزئینات آن در نهایت حوصله و دقت و مهارت انجام شده است. دکمه های لباس از جنس صدف طبیعی هستند که به زیبایی آن افزوده اند. جنس بلوز از ابریشم است.
کلاه پارچه ای از جنس کرشه به رنگ آبی روشن که تزییناتی از جنس روبان سفید دارد. پارچه کرشه پارچه ای ساده وسبک است که طرح هایی برجسته دارد. کلاه با دو بند در زیر چانه بسته می شود.
کلاه نوزاد از جنس پارچه نخی آبی کم رنگ که تزییناتی از جنس تور و قیطان دارد. کلاه دست دوز بوده و با بندی در زیرچانه بسته می شود.
یکی از سرپوش های اولیه کودکان ایرانی در دوره نوزادی کلاه است. این کلاه ها سر نوزاد را در مقابل سرما حفظ می کند. در گذشته معتقد بودند کلاه فرم سر نوزاد را گرد می کند و از ملاج نرم کودک محافظت می کند. از مشخصه های کلاه نوزادان بندی است که کلاه را در…
کلاه سفید نخی دست دوز که نوار تزئینی قرمزی در ناحیه پیشانی بر روی آن دوخته شده است. کلاه با دوبند در زیر چانه بسته می شود.
این لباس که برای فرزند اول خانواده دوخته شده است، جلیقه ی است دست دوز و پسرانه که دور گردن و حلقه آستین آن با دقت توسط مادر کودک با دوخت دندان موشی تزیین شده است. دو گل سفید کوچک در پایین هر طرف جلیقه گلدوزی شده است.
قبا بالا پوشی است که در دوران زندیه و قاجاریه برای پسر بچه های طبقه فرادست رایج بوده است. قبا دارای بالاتنه ای تنگ و دامنی گشاد است که بر روی لباس پوشیده می شود. آستین های این لباس بلند و چاکدار بوده و در ناحیه زیر بغل دارای روزنه هستند. رویه قبا از…
کلاه پارچه ای زرشکی که آستری سفید رنگ دارد. لبه کلاه با نوار پارچه ای گل داری دوخته شده است. دور تا دور کلاه مهره های آبی رنگ لعابدار دوخته شده است. در قدیم معتقد بودند مهره آبی باعث دفع بلا و مصون داشتن کودک از نظر می گردد.
پیش بند یا پیش سینه کودکانه که از گذشته برای جلوگیری از کثیف شدن لباس کودکان به ویژه نوزادان و خردسالان استفاده می شده است. این پیش بند از تکه های پارچه های رنگی با جنس های مختلف دوخته شده است. تکه هایی از آن از جنس مخمل و تکه هایی از جنس ساتن زربفت…
صنعت پارچه بافی از گذشته در اصفهان رونق بسیار داشت. پارچه های قلمکار ایرانی از چاپ باسمه های چوبی بر روی پارچه نخی ساخته می شوند و برای تن پوش نیز از نقش و نگارهای زیبا برخوردار بود که با ورود کالاهای نخی اروپایی و تولید انبوه و بهای ارزان به…
در گذشته زنان ترکمن پارچه مورد نیاز برای تهیه لباس را خود با دستگاه های محلی سنتی می بافتند. الیاف پارچه را با رنگ های طبیعی همچون قرمز دانه، انار دانه، پوست انار، نیل و دیگر گیاهان صحرایی رنگزا، رنگ می کردند و روی پارچه های رنگی خطوط سفید و زردی می…
کلاه نمدی کودکانه به رنگ قهوه ای که چرخ کاری شده است. کلاه از چهار ترک ساخته شده که به هم دوخته شده است.
شنل از اواخر دوره قاجار و بیشتر در میان مردان طبقه فرادست رواج یافت. از آنجایی که شنل تنها در خارج از خانه و در فصل سرد مورد استفاده قرار می گرفت، خیلی زود آسیب نمی دید و معمولا بین فرزندان یک خانواده به ترتیب از فرزند بزرگ تا کوچک دست به دست می شد…
شنل از اواخر دوره قاجار و بیشتر در میان مردان طبقه فرادست رواج یافت. این شنل بلند مخمل قرمز رنگ برای پوشاندن نوزاد استفاده می شده و اصطلاحا به آن "سرکش" می گفتند. آستر شنل از جنس دبیت است و سگکی برای بستن دارد. این شنل دست دوز بوده و قدمتی بیش از ۵۰…
لباس بالاپوش به نام قبا که در دوران زندیه و قاجار رایج بوده است. قبا دارای بالاتنه ای تنگ و دامنی گشاد است که بر روی لباس پوشیده می شود. آستین ها بلند و چاکدار بوده و در ناحیه زیر بغل دارای روزنه هستند. رویه قبا از پارچه گلدار و آستر آن از جنس پارچه…
در سال های گذشته دست بافت های مادران و مادربزرگ ها از مهمترین تامین کننده های تن پوش ها و پاپوش های کودکانه بود. تنوع این دست بافت ها در رنگ و طرح نشان از ذوق بافنده آن داشت. طرح و رنگ دست باف با توجه به جنسیت کودک تغییر می کرد. ژاکت دخترانه دست…
با آغاز به کار تولیدی های بزرگ پوشاک برای کودکان و ارسال آن برای مناطق مختلف، شکل و رنگ پوشاک کودکان با دوره ای که تن پوش های کودکان دست دوز مادران بود و هماهنگ با ذوق و ماهرت آنها فاصله گرفت. این جلیقه های کودکانه در رنگ ها و سایزهای گوناگون…
بالاپوشی دخترانه از جنس پارچه شال و با طرح چهارخانه که آستری از جنس نخ دارد. این بالاپوش روی لباس کودک برای گرم تر نگهداشتن او، پوشانده می شد. لباس دست دوز بوده و دکمه های قابلمه ای برای آن دوخته شده است.
جلیقه پسرانه با قدمتی حدود ۸۰ سال و به رنگ کرم و طلایی که طرح های بسیار زیبا و ظریف بر روی آن وجود دارند. جلیقه با دو دکمه از جنس صدف بسته می شود. پشت جلیقه از جنس کتان ساده است. این جلیقه کودکانه از نظر مدل و رنگ همانند جلیقه های مردانه است و…
ورود تن پوش های خارجی برای کودکان در دوره ای که پوشاک کودکانه در ایران از تنوع بالایی برخوردار نبود مرسوم بود. این تن پوش زمستانه کتی است مناسب برای آب و هوای تهران در آن روزگار. ادوارد براون در سفرنامه خود به کودکان عشایری اشاره می کنند که عموما…
کت واژه فرانسوی است. از اواخر دوره قاجار با روزافزون شدن سفرهای ایرانیان به کشورهای اروپایی الگوی پوشاک اروپاییان بر پوشاک ایرانیان به ویژه طبقه متوسط و فرادست تاثیر گذارد. این کت و شلوار راه راه قهوه ای پسرانه شاید کوچکترین اندازه کت و شلوار باشد…
یکی از سرپوش های اولیه کودکان ایرانی در دوره نوزادی کلاه است. این کلاه ها سر نوزاد را در مقابل سرما حفظ می کند. در گذشته معتقد بودند کلاه فرم سر نوزاد را گرد می کند و از ملاج نرم کودک محافظت می کند. کلاه دست دوز نوزاد از جنس ساتن آبی که در ناحیه…
از آنجا که مواد پلاستیکی انعطاف پذیری خوبی در شکل گیری و رنگ پذیری داشتند و اشیا ساخته شده با این مواد سبک نیز بودند، خیلی زود به عنوان مواد اولیه تولیدی های گوناگون پذیرفته شدند. گیره های مو نیز که پیش از این بیشتر فلزی بودند و برای موهای کم و ظریف…
صورتک یک دلقک از جنس پلاستیک که موهایی آبی و دهان و گونه قرمزدارد. یک کش برای نصب بر روی صورت وصل شده است. جای چشم ها سوراخ است.
طرح مقوایی لباس دخترانه و پسرانه مدرسه "آلیشان" که برای یونیفرم مدرسه استفاده می شده است.
نقاب روی چشم مقوایی، روی آن پارچه مشکی و پولک های رنگی چسبانده شده است. در بالا و پایین نقاب نیز تور مشکی است.
نقاب یا صورتک نیمه ای از جنس مقوا با روکش پارچه ای که با پولک و تور تزیین شده است. کش مشکی به صورتک وصل شده است.
نقاب یا صورتک نیمه ای از جنس مقوا با روکش پارچه ای که با پولک و تور تزیین شده است. کش مشکی به صورتک وصل شده است. در زیر صورتک قطعه ای تور چسبانده شده که بر روی بینی و دهان قرار می گیرد.
سربند یا کلاه سرخ پوستی از جنس پارچه که با پرهای رنگی تزیین شده است. داخل سربند پارچه ماهوت چسبانده شده است. دو نوار قرمز که به سر هر کدام پر کوچکی چسبانده شده از دو طرف کلاه آویزان است.
صورتک پلاستیکی به شکل خوک که اجزای آن رنگ شده اند. کشی برای نصب بر روی صورت وجود دارد. جای چشم ها سوراخ است.
صورتک از جنس پارچه آهار خورده که به شکل موش ساخته و رنگ شده است. کش برای نصب بر روی صورت وجود دارد. جای چشم ها سوراخ است.
سربندی چرمی که به شکل کلاه سرخ پوستان با پر های رنگی تزیین شده است. نوار چرمی که بر روی پیشانی قرار می گیرد دارای طرح های رنگی قرمز و نارنجی است. در پشت سر بند یک قطعه کش نصب شده و در محل اتصال کش به سر بند ستاره های پلاستیکی آبی کار گذاشته شده است…
