دست ساز خانگی

ماکت چرخ و فلک چوبی که بر اساس چرخ و فلک های موزیکال شهربازی ها که به Carousel Merry Go Round معروف هستند درست شده است. چرخ و فلک افقی شامل پنج اسب چوبی است که روی صفحه گردی به کمک دو قرقره فلزی که با کشی لاستیکی بهم متصل هستند در زیر چرخ وفلک و یک…
سنجاق سینه با طرح کلاه زنانه، که روی آن با پر و گل تزیین شده است. این گونه سنجاق سینه ها در دهه 50 و 60 از زیورآلات مورد استفاده دختران نوجوان بود و بسیاری از آن ها توسط خود نوجوان ساخته و به فروش می رسید..
کلاه دخترانه از پارچه مخمل و ساتن زری دوزی شده که روی آن با نخ ابریشمی سفید رودوزی شده است. رودوزی احتمالا با چرخ خیاطی انجام شده است. داخل کلاه با پارچه نخی سفید آسترکشی شده است. کلاه دو برش دارد یکی برش گرد که بالای سر قرار می گیرد و برشی که دور و…
عروسک با بدنی از مفتول نازک فلزی که به دور آن پارچه پیچیده شده است. دست ها و پاهای عروسک باز و بسته می شود و شکل می گیرد. سر عروسک پارچه ایی است که با پنبه پر شده است و اجزا صورت با نخ روی آان دوخته شده و حرکت ندارد. موهای عروسک از کاموای مشکی است.…
 ماشین گلی با چهار چرخ متحرک. محور های ماشین از مفتول فلزی است. به پشت آن قطعه ای چوب در گل فرو رفته تا نخی برای کشیدن ماشین روی زمین به آن بسته شود. ماشین های گلی اولین نمونه دست ساخت های کودکان و یا پدران و پدربزرگ ها از ماشین های به بازار…
عروسک های عمونوروز و ننه سرما، با سر و دست های گلی و بدنی پارچه ایی برای نمایش افسانه عمونوروز. این افسانه مناسبتی بیشتر در اواخر اسفند و اوایل فروردین نقل می شده است تا کودکان و نوجوانان با آیین نوروز آشنا شونند.
قورچوق نام ترکمنی عروسک دست سازی است که در گنبد قابوس، استان گلستان ساخته می شود. قورچوق را زنان و دختران از چوب و پارچه می ساختند. برای قسمتی از بدن از دکمه و یا در نوشابه استفاده می کردند. به رسم زنان ترکمن عروسک هایشان هم آناقی (annaqi) دارند.…
عروسک دهتولوک (dohtoluk) را مادران و مادربزرگ های جنوبی از خرده پارچه های خیاطی برای دختر بچه ها و نوه های خود تهیه می کردند. بدن عروسک از چند لایه پارچه است و سر عروسک با خرده پارچه پر شده و اجزا صورت روی آن نقاشی شده است. پوشش این عروسک، طرح لباس…
گلین (galin) نام عروسک دست‌ساز با ساختاری ساده است که حدود صد سال پیش در روستای بچه‌میر شهرستان سراب واقع دراستان اردبیل ساخته می‌شد. مادرها و مادربزرگ‌ها برای سرگرم کردن کودکان خود این عروسک را از پارچه‌های دورریز و تکه‌ای چوب می‌ساختند. به جای…
قسمتی از استخوان بدن گاو و گوسفند است (استخوان بندگاه پا و ساق یعنی استخوانی است که در مچ پا بین دو غوزک قرار دارد) که در بازی شاه، وزیر، دزد و جلاد استفاده می شده است.
عروسکی از جوراب نایلون زنانه که با پنبه پر شده است. اجزای صورت عروسک با نخ دوخته شده و موهای بافته شده آن از نخ دمسه است.
عروسکی از سنگ که روی آن پارچه پیچیده شده است. سر عروسک با پنبه پر شده و اجزای صورت با نخ دوخته شده است. برای تزیین لباس عروسک از منجوق، مهره و نگین های شیشه ایی استفاده شده است. 
عروسک پارچه ایی که با پنبه پر شده و تمام اجزای صورت آن به شیوه سنتی با نخ دمسه دوخته شده است. سر عروسک مو ندارد و روسری سر عروسک از جنس توری است با ریشه های بلند که دور تا دور آن با پولک و منجوق تزیین شده است. لباس عروسک شامل بلوز و دامن بلند از جنس…
قورچوق نام ترکمنی عروسک دست سازی است که در گنبد قابوس، استان گلستان ساخته می شود. قورچوق را زنان و دختران از چوب و پارچه می ساختند. برای قسمتی از بدن از دکمه و یا در نوشابه استفاده می کردند. به رسم زنان ترکمن عروسک هایشان هم آناقی (annaqi) دارند.…
 این عروسک ها در گذشته تمام پارچه درست می شدند و داخل آن ها بسته به منطقه جغرافیایی و امکانات یا با پشم یا با پنبه و یا خورده پارچه پر می شد. اما طبیعی بود که این عروسک های پارچه ایی را نمی شد ایستاده نگاه داشت. سازنده این عروسک با ترکیب ساخت…
پرنده کاغذی که با چندین مرحله تا کردن کاغذ به شکل های مختلف درست می شود. این پرنده قبل از اینکه به شکل نهایی خود درآید، قندان، بلوز و شلوار کاغذی می شود و در مرحله آخر تبدیل به پرنده می شود.
عروسک بافته شده از کاموا، این عروسک ها خیلی سریع درست می شوند و بازیچه هایی سبک و نرمی برای بازی نوزادان و نوپایان است.
اسب های کوچک چوبی که روی تکه چوب چرخ داری سوار شده است. اجزای صورت، سم، زین و یراق آن روی چوب نقاشی شده است. جلوی ارابه اسب میخی قرار گرفته که می توان نخی به آن بست و اسب را کشید. این اسب ها همانند نمونه های دوره باستان است که از سفال درست…
کت نخی نوزاد پسر با نواردوزی آبی رنگ دور آستین ها و یقه. در ایران نیز جنسیت نوزاد در انتخاب رنگ لباس آن ها نقش بسیاری دارد. رنگ قالب برای نوزاد پسر آبی و برای نوزاد دختر صورتی است.
 جعبه مقوایی که قطعات آن با نخ به هم دوخته شده (دوخت دندان موشی) و دور تا دور نقش چاپی روی در جعبه نیز با نخ کاموا دوخته شده است.
دیر دستی محکم و زیبا هنگام نوشتن متعلق به اواخر دوره قاجاریه. این زیر دستی لایه ایی از مقواست که روی آن پارچه مخمل کشیده شده است و برای زیبا تر شدن کار دور تا دور آن یراق دوزی و نواردوزی شده است. سطح پشت این زیر دستی نیز روکشی از پارچه نخی دارد…
عروسک پلاستیکی با لباس سنتی زنان اروپایی. روی صورت عروسک پارچه کشیده شده و اجزای صورت روی آن نقاشی شده است . موهای ابریشمی روی سر دوخته شده است. دست های عروسک از بازو تا آرنج مفتول فلزی است که قابل حرکت و شکل دادن است و از آرنج تا نوک انگشتان…
از حصير بافي بايد به عنوان رايج ترين و معمول ترين صنعت دستي استان هرمزگان نام برد که توسط زنان و دختران بافته می شود، چرا كه ماده اوليه مورد نياز حصير بافي برگ درخت خرما است كه به حد وفور در اختيار صنعتگران است و توليد انواع فراورده هاي حصيري كه…
از حصير بافي بايد به عنوان رايج ترين و معمول ترين صنعت دستي استان هرمزگان نام برد که توسط زنان و دختران بافته می شود، چرا كه ماده اوليه مورد نياز حصير بافي برگ درخت خرما است كه به حد وفور در اختيار صنعتگران است و توليد انواع فراورده هاي حصيري كه…
عروسک پارچه ایی که از خرده پارچه های خیاطی درست است.  وسط پارچه گلوله ایی از پارچه قرار گرفته و دور آن نخ پیچیده شده است. سپس با نخ دمسه موهای عروسک دوخته شده و پارچه ایی به عنوان روسری روی سر عروسک قرار گرفته و دور آن نخ پیچیده شده است. لباس…
عروسک پارچه ایی که از خرده پارچه های خیاطی درست است.  وسط پارچه گلوله ایی از پارچه قرار گرفته و دور آن نخ پیچیده شده است. سپس با نخ قرقره موهای عروسک دوخته شده و پارچه ایی به عنوان روسری روی سر عروسک قرار گرفته و دور آن نخ پیچیده شده است. لباس…
عروسک چوبی که به دور پاها، دست ها و سر آن پارچه پیچیده شده است. در قسمت سر از خرده پارچه های بیشتر استفاده شده است. اجزای صورت عروسک با نخ مشکی و قرمز دوخته شده است. موهای عروسک از الیاف مصنوعی است که احتمالا از سر عروسکی دیگر برداشته شده است.…
عروسک چوبی که به دور پاها، دست ها و سر آن پارچه پیچیده شده است. در قسمت سر از خرده پارچه های بیشتر استفاده شده است. اجزای صورت عروسک با نخ مشکی و قرمز دوخته شده است. موهای عروسک از الیاف مصنوعی است که احتمالا از سر عروسکی دیگر برداشته شده است.…
عروسکی که از دو تکه چوب تهیه شده و به دور آن پارچه پیچیده شده است. در قسمت سر از خرده پارچه های بیشتر استفاده شده است. اجزای صورت عروسک با نخ مشکی و قرمز دوخته شده است. لباس های عروسک شامل دامن بلند بلند نواردوزی شده، پارچه بلندی که بدور کمر…
عروسکی که از یک تکه چوب تهیه شده و به دور آن پارچه پیچیده شده است. در قسمت سر از خرده پارچه های بیشتر استفاده شده است. اجزای صورت عروسک با نخ مشکی و قرمز دوخته شده است. لباس های عروسک شامل زیردامن، دامن بلند تور، بلوزکه از حاشیه کار شده یک لباس…
عروسکی که از یک تکه چوب تهیه شده و به دور آن پارچه پیچیده شده است. در قسمت سر از خرده پارچه های بیشتر استفاده شده است. اجزای صورت عروسک با نخ مشکی و قرمز دوخته شده است. لباس های عروسک شامل پیراهن بلند و چادر سرمه ایی پلولک دوزی شده است که…
یکی از بازیچه های پر سر و صدای پسربچه ها در حدود دهه 30 تا 50 ترقه های میخی بود. یک استوانه تو خالی فلزی، یک میخ که با یک سیم به هم متصل بودند. کودکان پس از پر کردن استوانه فلزی از گوگرد سر تیز میخ را با فشار درون استوانه قرار می دادند و سپس…
 عروسک پارچه ایی که سر، بدن و پاهای آن با الیاف پر شده است. عروسک دست های پلاستیکی دارد که حرکت می کند. اجزای صورت عروسک روی پارچه نقاشی شده است. لباس ملی عروسک که احتمالا متعلق به کشور نروژ است شامل دامن بلند نخی که روی آن پیش بندی بسته شده…
عروسک مردمشناسی با لباس سنتی تایلند. عروسک از جنس پارچه است که با الیاف پنبه ایی پر شده است. اجزای صورت روی پارچه نقاشی شده است. درون دست ها مفتول فلزی قرار دارد و دست ها را می توان به شکل های مختلف حرکت داد. لباس عروسک شامل دامن دامن کوتاه حریر،…
عروسک زن و مرد هندی با لباس ملی. بدن عروسک ها با مفتول نازک فلزی درست شده که فرم می گیرد و روی مفتول با نخ و کاموا پوشانده شده است. اجزای صورت نقاشی شده است. هر دو عروسک روی پایه چوبی قرار گرفته اند. 
عروسک کوچک چوبی با لباس سنتی. سر چوبی عروسک روی پایه چوبی قرار گرفته که اجزای صورت روی آن نقاشی شده است. دست های عروسک تا مچ پارچه ایی است و از دو گوی چوبی برای دست ها استفاده شده است. لباس عروسک شامل زیر دامنی بلند توردوزی شده، دامن بلند، بلوز سفید…
این عروسک یونانی از مجموعه عروسک های مردم شناسی ملل است. لباس عروسک، لباس ملی مردان و دولتمردان و جنگجویان یونانی بوده که بیشتر در نواحی کوهستانی، مرکزی و جنوبی یونان زندگی می کردند. دامن این لباس(foustanella) از 400 چین تشکیل شده است که نشان…
این عروسک یونانی از مجموعه عروسک های مردم شناسی ملل است. لباس عروسک، لباس ملی مردان و دولتمردان و جنگجویان یونانی بوده که بیشتر در نواحی کوهستانی، مرکزی و جنوبی یونان زندگی می کردند. دامن این لباس(foustanella) از 400 چین تشکیل شده است که نشان…
عروسک زن اوکراینی با لباس ملی. تمام بدن این عروسک از مفتول فلزی است که به دور آن پارچه پیچیده اند. اجزای صورت عروسک روی پارچه ی صورت با نخ مشکی، آبی و قرمز دوخته شده است. موهای عروسک از کاموا است که با یک گل تزیین شده است. لباس عروسک شامل زیردامنی…
عروسک زن هندی با لباس ملی ساری. بدن عروسک و دست ها و پاها از مفتول فلزی است که دور آن را نخ کاموایی پیچیده اند و سر عروسک روکش پارچه ایی دارد که اجزای صورت روی آن نقاشی شده است. موهای عروسک از کاموا است که با ملیله و منجوق تزیین شده است. گردنبند…
عروسک مردمشناسی ملل  با بدنی مفتولی که نوار پیچ شده و دست ها و پا را در حالت های مختلف می توان فرم داد. دست های عروسک از مچ تا انگشتان از پارچه فوم سفید تهیه شده است. صورت عروسک روکش پارچه ایی دارد و اجزای صورت عروسک با نخ قهوه ایی، آبی و قرمز…
عروسک چوبی با بدن مخروطی یکپارچه که لباس و دست های پارچه ایی روی مخروط چوبی چسبانده شده است . اجزای صورت و موی عروسک نقاشی شده است.  
 از اوایل دهه 40 که خودکار بیک وارد بازار نوشت افزار ایران شد و نخستین خودکارها جوهرشان تمام شد، با دور ریز آن ها این اسباب بازی نیز توسط کودکان ابداع شد. مغزی خودکار بیک را در می آوردند و به جای آن دانه ماش می ریختند و با فوت کردن داخل آن دانه…
دهتولوک نام عروسکی متعلق به استان هرمزگان است که با پارچه ساخته میشود."دهتو" در زبان محلی به معنی دختر و "لوک" به معنی کوچک است.این عروسک توسط دختران روستایی به نام "شیب دراز" در جزیره قشم ساخته شده است
عروسک کوچک پاپیه ماشه 
متکا نوعی بالش استوانه‌ای شکل و دراز است که با پنبه پر می شود و در قدیم بیشتر برای خواب استفاده می شد. این متکای کوچک یکی از وسایل بازی خاله بازی دختربچه ها است.  
بالش کوچک با روکش سفید نخی که با پنبه پر شده است و از وسایل خاله بازی دختر بچه است. 
عروسکی ساده که روی یک شاخه چوبی درست شده است. سر عروسک پارچه ایی است که درون آن با خرده پارچه پر شده است. عروسک پیراهنی بلند نخی و سربندی نخی دارد. اجزای صورت داماد مشخص نیست.  معمولا در جنوب ایران عروسک مرد بسیار ساده و بدون هیچ آرایه ایی درست…
عروسک از دو تکه چوب که روی هم به صورت بعلاوه قرار گرفته درست شده است. روی چوبه ها پارچه کشیده شده است. سر عروسک با خرده پارچه ها برجسته و گرد درست شده است. لباس عروسک دامن بلند سه لایه عشایری است دو لایه زیریم نخی چین دار و لایه رو تور نقشدار یراق…
عروسک بازی سازی شده پارچه ای که با پنبه پر شده است. اجزا صورت با نخ دوخته شده است. دست ها جداگانه دوخته شده اند و سپس به بدن وصل شده است. سر، پاها و بدن یک تکه است. بافت مو از کاموای مخملی است که به دو طرف سر دوخته شده است. 
 عروسک های پارچه ایی که داخل آن ها معمولا با خرده پارچه، پنبه و یا پشم پر می شده است. این عروسک بر اساس عروسک های قدیمی شهمیرزاد باسازی شده است. لباس های محلی عروسک از تنش جدا نمی شود. موهای عروسک از لبه های پارچه های گیپور درست شده است. چشم ها…
بدن این عروسک کوچک و ساده از دو تکه چوب که روی هم قرارگرفته است تشکیل شده است رو چوب ها با نوارهای پارچه ای سفید  پوشانده شده است. سر عروسک دکمه ای است که لای پارچه قرار گرفته. اجزای صورت عروسک با نخ دوخته شده است.
عروسکی که توسط یک کودک ساخته شده است. بدن عروسک از ساقه های گندم است که دور آن نوار پیچ شده است و سرش از پوست گردو است. از ویژگی های عروسک های مردم ساخت مواد بومی است که در ساخت اینگونه عروسک ها بکار می رود. لباس این عروسک ها نیز معمولا برگرفته از…
عروسک دستکشی نمایش که دست دوز خانگی است، با طرح گربه.
به کمک قرقره ای چوبی و میخ و نوار های پلاستیکی رنگی رشته طنابی بافته می شود که یکی از سرگرمی های کودکان در دهه های ۴۰ و ۵۰ بوده است. نوار بافته شده از سوراخ قرقره بافته و خارج می شود. از این نوارهای بافته شده برای تزیین دوچرخه و مواد و خودکار…
بادبزنی کوچک با دسته ایی از چوب و صفحه ایی از بافت حصیر که برای استحکام بیشتر آن حاشیه ایی پهن از مخمل به دور آن دوخته شده و برای زیبایی از منگوله های کاموایی و نواردوزی رنگی استفاده شده است. تهیه بادبزن های کوچک در گذشته به خاطر به همراه داشتن راحت…
بادبزنی کوچک با دسته ایی از چوب و صفحه ایی از بافت حصیر که تماما روکشی از پارچه مخمل نواردوزی دارد. برای زیبایی بادبزن از منگوله های کاموایی و نواردوزی های رنگی استفاده شده است. تهیه بادبزن های کوچک در گذشته به خاطر به همراه داشتن راحت آن…
سوت سوتک های سفالی که شکل مشخصی ندارند
سه عدد قلم نی که برای خوشنویسی در دبستان استفاده می شده است. از این نوع قلم برای درس خوشنویسی و آموزش خط تحریری استفاده می شود. طرز استفاده آن به این صورت است که قلم ابتدا با چاقوی مخصوصی تراش داده می شود و بعد با  مرکب که نوعی جوهر است آغشته…
"دختولوک" Dohtoluk یا "دهتولوک" عروسکی است به اندازه دو بند یک انگشت متعلق به استان هرمزگان که با پارچه ساخته می شود. "دهتو" در زبان محلی به معنی دختر و "لوک" به معنی کوچک است. 
"دهتولوک" Dohtoluk یا "دختولوک" عروسکی است به اندازه دو بند یک انگشت متعلق به استان هرمزگان که با پارچه ساخته می شود. "دهتو" در زبان محلی به معنی دختر و "لوک" به معنی کوچک است. سازنده دکمه ای که میان پنبه پیچیده است در وسط چندین پارچه که به شکل…
یکی از عروسک های کوچک پارچه ایی استان هرمزگان است. در زبان محلی "دهتو" به معنی دختر و "لوک" به معنی کوچک است.  
سر این عروسک پارچه ایی با پنبه پر شده است و روی چوبی قرار گرفته. چشم و ابروی عروسک دوخته شده است و دو تکه پارچه دورریز(دم قیچی) یکی به عنوان چارقد و دیگری به عنوان لباس عروسک استفاده شده است.
در وسط پارچه گلوله پنبه قرار داده شده است و دور آن را با نخ پیچیده اند. قسمت پنبه ایی سر عروسک، و بقیه پارچه بدن عروسک را شکل داده است. از دو تکه پارچه دورریز(دم قیچی) یکی به عنوان چارقد و دیگری به عنوان لباس عروسک استفاده شده است. اجزای صورت عروسک…
یکی از عروسک های کوچک پارچه ایی استان هرمزگان است. در زبان محلی "دهتو" به معنی دختر و "لوک" به معنی کوچک است.
عروسک دست سازی که با وجود داشتن ساختار بسیار ساده به خوبی نمایانگر پوشش و فرهنگ جنوب ایران، جزیره قشم است. نام بومی این عروسک دست ساز "گو" به معنای عروس است که بر اساس نمونه هایی که دختران در زمان های قدیم در این منطقه می ساختند بازسازی شده است.بدن…
عروسک دست ساز منطقه جنوب ایران که بر اساس خاطرات زنان و دختران بندر عباس بازسازی شده است. دختولوک به زبان محلی به معنای دخترک است که به عروسک اطلاق می گردد. برای بدن عروسک از شاخه درخت و بدن آن از پارچه های رنگی استفاده شده است. سر عروسک از یک پارچه…
عروسک دست سازی که با وجود داشتن ساختار بسیار ساده به خوبی نمایانگر پوشش و فرهنگ جنوب ایران، جزیره قشم است. نام بومی این عروسک دست ساز "گویی" به معنای عروس است که بر اساس نمونه هایی که دختران در زمان های قدیم در این منطقه می ساختند بازسازی شده است.…
مجموعه ای از عروسک های دست ساز جنوب ایران که بر اساس خاطرات زنان و دختران باز سازی شده است. "گو" در گویش بندرخمیر به معنای عروس و "گوک" به معنای  عروسک است. عروسک ها ساختار ساده ای دارند. سر آن ها از دکمه های کوچکی که بر روی شاخه کوچکی از چوب…
عروسک های دست ساز بومی که بر اساس خاطرات زنان و دختران در منطقه بندرعباس ساخته شده اند. اسکلت بدن عروسک ها از چوب بستنی است که به دور آن پارچه پیچیده شده است. یکی از عروسک ها دختر و دیگری پسر است که عروس و داماد محسوب می شوند. دختولوک به زبان محلی…
نمونه بازسازی شده یک عروسک استان فارس. عروسک پارچه ای است که با بدنه تو خالی یک خودکار و در نوشابه ساخته شده است. با پارچه های مختلف پوشاک محلی استان فارس را بر تن عروسک پوشانده اند. ساختار لباس ها ساده و بدون الگو است.
دستبند بافتنی که از پشم رنگ نشده شتر ساخته شده است و با یک دکمه به دور مچ نوزاد بسته می شود. این نوع دستبند ها در بین مردم ترکمن ساکن در منطقه گنبد قابوس بافته می شود که معمولا برای دفع بلا و چشم زخم استفاده می شود.
عروسک پارچه ای است که با بدنه تو خالی یک خودکار و در نوشابه ساخته شده است. با پارچه های مختلف پوشاک محلی استان فارس را بر تن عروسک پوشانده اند. ساختار لباس ها ساده و بدون الگو هستند.
عروسک پارچه ای با کت مخمل قرمز و دامن ساتن بنفش که تزییناتی با یراق های طلایی دارد. بدن عروسک با دست دوخته و با پارچه های ریز شده و الیاف پر شده است. بر روی سر عروسک پوششی از تور و پارچه شبیه کلاه دوخته شده است. چشم و ابرو و دهان بر روی صورت دوخته…
عروسکی که یک تکه با کاموا بافته شده است. مو، چشم و دهان عروسک بعد از بافت با نخ کاموا روی عروسک دوخته شده و پس از آن درون عروسک با پنبه پر شده است.