پوشاک
این رده دارای دستههای زیر است:
- زیورافزار: در این دسته انواع زیور های کودکان ، آنچه به آن ها برای رفع چشم زخم آویز می شده است و نظر قربانی ها قرار گرفته اند.
- تن پوش: در طول تاریخ کودکان و نوجوانان از ملیت های گوناگون ایرانی از لباس ها با پارچه ها درمدل های گوناگون استفاده کرده اند. در این دسته پوشاک دوره های گوناگون شناسانده شده اند.
- سرپوش: کلاه های گوناگون کودکان در طول تاریخ در این دسته شناسانده می شوند.
- پاپوش: کفش های کودکان در دوره های گوناگون تاریخی که از جنس ها و در شکل های گوناگون تهیه شده است. در این دسته کفش های دوره های گوناگون شناسانده شده اند.
- پوشاک نمایشی: لباس هایی که کودکان برای نمایش به تن می کردند در این دسته شناسانده شده اند.
- پوشاک آموزش و پرورش: تن پوش، پاپوش، سرپوس مدارس همچون: روپوش، پوشاک پیشاهنگی، پلیس مدرسه، ...
- صورتک(ماسک): در شماری از نمایشنامه ها و یا بازی ها کودکان از صورتک های گوناگون استفاده می کردند که در این زیردسته شناسانده شده اند.
پیش بند کودک خردسال. پارچه پیش بند از پارچه سفید نخی است که حاشیه آن با نخ آبی زیگ زاگ دوزی شده است و روی پیش بند نقش گلی با نخ آبی گلدوزی شده است. تمام دوخت پیش بند با چرخ خیاطی است. پیش بند ، بند بسته شدن دور گردن ندارد و از دو قسمت شانه و پهلوی…
پیش بند روی دامن دخترانه از پارچه نخی به رنگ قرمز. پیش بند دو برش دارد. یک برش مستطیل که روی دامن قرار می گیرد که روی آن به فاصله 3 سانت از پایین پیش بند، نوار 3 سانتی نخی برادری دوزی چرخ شده است. بند بلند پبش بند دو تیکه است که در پشت کمر پاپیون می…
سنجاق سینه با طرح کلاه زنانه، که روی آن با پر و گل تزیین شده است. این گونه سنجاق سینه ها در دهه 50 و 60 از زیورآلات مورد استفاده دختران نوجوان بود و بسیاری از آن ها توسط خود نوجوان ساخته و به فروش می رسید..
جلیقه نوزاد پنبه دوزی شده. جلیقه از پارچه نخی سفید دو لایه درست شده که مابین دو لایه پنبه قرار گرفته و سرتاسر جلیقه با فاصله یک سانت دوخت های عمودی ریز زده شده تا پنبه ها جا بجا نشود. جلیقه چهار برش دارد و مدل دراپه است(لایه چپ به اندازه 10 سات روی…
پالتو یا کت دخترانه کرکی با آستر ساتن و یقه آرشال. بخشی از آستین، آستین سرخود است که راحت تر به تن کودک می شود و برشی برای بلندتر شدن آستین به آن اضافه شده است. درزهای اصلی چرخکاری شده و پس دوزی های کت، آستر، جادکمه و جیب ها دست دوز است.
شلوار پیش سینه دار تترون صورتی، پشت کمر شلوار لیفه ای برای رد کردن کش از درون آن دوخته شده است. دو بند شلوار احتمالا با دکمه باید به پیش سینه شلوار وصل می شده اما مراحل دوخت کامل نشده است و جا دکمه هم ندارد. روی پیش سینه یک بالون با مداد طراحی شده…
پیراهن تابستانی دخترانه با پارچه نخی چهارخانه آبی و سفید، با یقه خشتی، آستین کوتاه، و دامن با چین ریز سوزنی که به بالاتنه در ناحیه کمر دوخته شده است. در جلوی پیراهن دو نوار توری 1 سانتی سفید از بالا تا پایین دوخته شده و بر روی دو لبه تورها نواری دو…
پیراهن دخترانه نخی با یقه ملوانی، آستین کوتاه و دامن چین پلیسه. هر پیلی دامن عرض 2 سانتی دارد. یقه ملوانی پیراهن جداگانه دوخته شده و بر روی پیراهن با دو کوک در جلو نصب شده است. دور تا دور یقه از پشت نوار اریب مشکی دوخته شده تا هم روی دوخت نوارهای…
پیراهن خواب دخترانه با پارچه نخی گلدار، یقه گرد و آستین کوتاه. این لباس بالاتنه کوتاه است و با چین های ریزی سوزنی برش دامن به بالاتنه دوخته شده است. روی برش بالاتنه و دور آستین ها نوار آبی رنگ زیگ -زاک نیم سانتی دوخته شده است. لباس از پشت دارای درزی…
پیراهن دخترانه نخی قرمز با خال های سفید. با یقه گرد، آستین کوتاه که در ناحیه کمر چین ریز سوزنی دارد. دور بقه و پایین دامن نوار برادی دوزی شده نخی دارد. بالاتنه پشت پیراهن باز است که دو دکمه قابلمه ای فلزی دارد برای اینکه پیراهن به راحتی تن کودک شود…
دامن پلیسه مدل دراپه، لایه ای که در جلوی دامن روی هم می آید با دو دکمه قابلمه ایی بسته می شود . تمام دامن با چرخ دوخته است به غیر از پس دوزی پایین دامن که دوخت زیک زاک دستی است.
دامن پایین چین دار از جنس پارچه بارانی با نواردوزی های صورتی رنگ، پایین دامن یک تکه به صورن چین ریز اضافه شده با دو پاپیون صورتی کروی آن. دامن از پشت با یک دکمه قابلمه ایی بسته می شود. این دامن احتمالا برای اینکه به عنوان دامن عروسک استفاده شود 2…
کلاه نوزاد پارچه ایی، که از دو لایه پارچه نخی گلدار که دور تا دور آن با نوار اریب مشکی دوخته شده تهیه شده است. دوخت کلاه دو تیکه است. یک برش گرد که بالای سر قرار گرفته و برش دیگر با چین سوزنی دور برش گرد دوخته شده این برش روی گوش ها را نیز می…
کلاه دخترانه از پارچه مخمل و ساتن زری دوزی شده که روی آن با نخ ابریشمی سفید رودوزی شده است. رودوزی احتمالا با چرخ خیاطی انجام شده است. داخل کلاه با پارچه نخی سفید آسترکشی شده است. کلاه دو برش دارد یکی برش گرد که بالای سر قرار می گیرد و برشی که دور و…
کلاه نوزاد از پارچه کریشه حریر آبی که لبه جلوی آن که با تور ارگانزای سفید حاشیه چین دار دوخته شده است. این گونه کلاه ها معمولا 5 برش دارند. اما در این مورد به دلیل کمی پارچه دو تکه نا متقارن به برش ها اضافه شده است. روی بند یک تکه که از دو سو زیر…
کلاه قلابدوزی شده با نخ ابریشمی با طرح های هندسی. زمینه اصلی این کلاه پسرانه سیاه و سفید است و از رنگ های آبی، سرخآبی، زرد، سبز، صدری، آجری و نارنجی هم برای زیباتر شدن طرح کلاه استفاده شده است. احتمالا نوجوانان این کلاه را در مراسم رسمی و مهمانی ها…
کلاه قلابدوزی شده پسرانه متعلق به غلامرضا لشکری که در سال1314 در تبریز متولد شده است. کلاه با نخ کاموای ظریف با دو رنگ سبز و سفید و با طرح های هندسی
لباس متعلق به جسی بالال متولد 1323 است که لباس توسط مادر وی نلی آیدینیاس دوخته شده است.
دومینگو راورا که دوست خانوادگی و کنسول فرانسه در خرمشهر و همچنین استاد دانشکده افسری نیز بود،به جسی اصول شمشیر بازی را یاد داد و نلی لباس را با راهنمایی وی دوخت.
بلوز بافتنی با بافتی ساده متعلق به جسی بالال است که توسط مادرش نلی آیدیتیاس بافته شده است. بلوز روی سرشانه راست سه دکمه می خورد برای راحت پوشیده شدن. مادران و مادر بزرگان در گذشته و حتا پس از کارخانه ایی شدن پوشاک همیشه دستی به دوخت و دوز و بافت…
جلیقه از کلاف پشمی است متعلق به جسی بالال متولد 1323، که توسط مادرش نلی آیدیتیانس بافته شده است
جلیقه بافتنی با یقه هفت در جلو و یقه خشتی در پشت. بافت جلوی جلیقه طرح دار و بافت تکه پشت ساده است. این جلیقه دست بافت متعلق به جسی بالال است که توسط مادرش نلی آیدیتیانس بافته شده است.
لباس متعلق به سارا بالال متولد سال1363 است . لباس به مناسبت جشن سال نو در کودکستان کوشش تهران دوخته شده است که طرحی است از لباس یک دلقک.
لباس متعلق به هاسمیک قووندیان متولد 1326 است که لباس برای 13-14 او در پیشاهنگی ارامنه مدرسه ادب است
کت نخی نوزاد پسر با نواردوزی آبی رنگ دور آستین ها و یقه. در ایران نیز جنسیت نوزاد در انتخاب رنگ لباس آن ها نقش بسیاری دارد. رنگ قالب برای نوزاد پسر آبی و برای نوزاد دختر صورتی است.
لباس دخترانه پیشاهنگی متعلق به گروه سوم 15- 20 سال به نام "سیاران" که شامل بلوز، دامن، شال گردن، کمربند و واکسیل است و نشان پیشاهنگی "آماده باش" "دختران پیش آهنگ ایران" "شهرستان تهران" روی آن است.
از حصير بافي بايد به عنوان رايج ترين و معمول ترين صنعت دستي استان هرمزگان نام برد که توسط زنان و دختران بافته می شود، چرا كه ماده اوليه مورد نياز حصير بافي برگ درخت خرما است كه به حد وفور در اختيار صنعتگران است و توليد انواع فراورده هاي حصيري كه…
از حصير بافي بايد به عنوان رايج ترين و معمول ترين صنعت دستي استان هرمزگان نام برد که توسط زنان و دختران بافته می شود، چرا كه ماده اوليه مورد نياز حصير بافي برگ درخت خرما است كه به حد وفور در اختيار صنعتگران است و توليد انواع فراورده هاي حصيري كه…
دستکش کاموایی دو رنگ با بافت ساده که در محل مچ دست، بندی برای محکم کردن دستکش دارد. در قسمت انگشتان دستکش یک تکه بافته شده و تنها انگشت شصت جدا شده است(دستکش بدون انگشت).
دستکش کاموایی دو رنگ با بافت ساده که در محل مچ دست، بندی برای محکم کردن دستکش دارد. در قسمت انگشتان دستکش یک تکه بافته شده و تنها انگشت شصت جدا شده است(دستکش بدون انگشت).
دستکش کاموایی دو رنگ با بافت ساده که در محل مچ دست، بندی برای محکم کردن دستکش دارد. در قسمت انگشتان دستکش یک تکه بافته شده و تنها انگشت شصت جدا شده است(دستکش بدون انگشت)
سینا فیاض منش حدود اوایل دهه 30 که نقش فردوسی را در نمایشی در کودکستان کاخ کودکان اجرا می کرداین قبای آجری را به تن داشت. جلوی قبا یراق دوزی شده است. عکس سینا با قبا و گریم نقش فردوسی در حیاط خانه همراه با قبا است.
لباس نخی سر همی نوزاد 4- 6 ماهه . روی لباس و دور یقه لباس چرخکاری است. نقش روی لباس گربه و موش است. جلوی لباس با زیپ بسته می شود.
گیوه پاپوشی دست دوز است که درایران پیشینه 1000 ساله دارد و بیشتر مردان و پسر بچه ها می پوشیده اند. گیوه بیشتر از ضایعات چرم و نخ قالی دوخته می شده است و از قدیم رویه گیوه توسط زنان و کفی آن توسط مردان تهیه می شد. کمری و دوری و پشت پاشنه این…
حلقه های فلزی کمربند لباس دخترانه سازمان پیشاهنگی ایران که روی آن طرح سازمان است و زیر آن جمله آماده باش حک شده است.
حلقه های فلزی کمربند لباس دخترانه سازمان پیشاهنگی ایران که روی آن طرح سازمان است و زیر آن جمله آماده باش حک شده است.
شنل مخمل دخترانه با آستر نخی که دور تا دور آن نوار دوزی شده است با بندکی قلاب بافی شده از کاموا. شنل دو نوع دوخت دارد. یکی کوک های دستی با نخ سفید است و دیگری دوخت ریز با چرخ خیاطی که احتمالا همین اواخر انجام شده است.
محفظه ای لوله ای که سه حلقه برای رد شدن بند یا زنجیر دارد. معمولا در این گونه اشیا دعایی بر روی کاغذ نوشته و درون محفظه می گذارند و از گردن کودک برای دفع بلا و چشم زخم آویزان می کنند. جنس محفظه از نقره است.
ساعت کامپیوتری که ساعت، دقیقه و ثانیه را نشان می دهد. باتری کوچک گردی داخل بدنه ساعت قرار می گیرد.
ساعت مچی پسرانه محصول شرکت quartz که نشان رستوران های زنجیره ایی KFC فرانسه روی بدنه آن دیده می شود. این ساعت به سفارش رستوران KFC به عنوان کالای تبلیغی برای جذب مخاطبان کودک و نوجوانان ساخته شده است. پشت ساعت جای باتری گرد و کوچکی است و…
پیراهن رکابی دخترانه دست دور از پارچه کرکی نازک برای دختربچه یکساله. پارچه های کرکی چون از کتان و پنبه بافته می شدند برای تهیه پوشاک کودکان به ویژه خردسالان مناسب بودند.
چارق یا چاروق کفش سنتی چرمی با بندهای بلند است که به دور پا پیچیده می شود. چارق دوزان رویه کفش را به رنگ های مختلف از نخ های ابریشمی و سیم گلابتون بافته و تزئین میکنند. چارق در گذشته برای راه رفتن روی قالی و اتاق های مفروش دوخته میشده است.
دستکش دخترانه کاموایی از الیاف مصنوعی با حاشیه توری زیبا دور مچ ها که با قلاب و نخ کاموایی ظریف بافته شده است. مادرها و مادربزرگ ها در مناطق سرد از اواخر تابستان نسبت به تهیه پوشاک گرم از پشم گوسفند، موی بزو یا چرم گاو و سال ها بعد از کاموا با الیاف…
دستبند بافتنی که از پشم رنگ نشده شتر ساخته شده است و با یک دکمه به دور مچ نوزاد بسته می شود. این نوع دستبند ها در بین مردم ترکمن ساکن در منطقه گنبد قابوس بافته می شود که معمولا برای دفع بلا و چشم زخم استفاده می شود.
نذر قربانی بافتنی به شکل نعل اسب است که برای دفع بلا و چشم زخم استفاده و به گهواره نوزاد بسته می شده است . در زمان های قدیم از نعل واقعی استفاده می شد ولی امروزه به علت گران بوده از تکه مقوایی که به شکل نعل بریده باشند، استفاده می کنند. لبه های آن…
چشم نظری متعلق به عشایر که از ترکیب سنگ نمک و نخ ها و مهره های رنگی ساخته شده است. به اعتقاد برخی اقوام بستن چشم نظر به نوزاد باعث دفع بلا و نظر از کودک می گردد. این چشم نظر جدید است که بر اساس اعتقادات قدیمی ساخته شده است.
جلد قران از جنس ترمه و به رنگ زرشکی که به شکل پاکت نامه دوخته شده و برای نگهداری قرآن به کار می رفته است. نوار قیطان باریکی برای تزیین بر روی جلد قران دوخته شده است.
مهره های سفالی با رنگ لعابی آبی رنگ که به خرمهره معروفند برای دفع بلا و چشم زخم استفاده می شده است. این مهره ها گاه با مهره های رنگی دیگری همراه می شدند و با یک سنجاق قفلی به لباس نوزاد وصل می شدند و یا با نخ به ننو و گهواره نوزادان آویزان می شده…
مهره های آبی رنگ که به خرمهره معروفند برای دفع بلا و چشم زخم استفاده می شوند . گاهی اوقات با مهره های رنگی دیگری همراه می شوند و با یک سنجاق قفلی به لباس نوزاد وصل می شود.
آویزی از خر مهره آبی رنگ، سنگ نمک، دانه های مروارید و منگوله رنگی تزیینی برای دفع چشم زخم که به قنداق و یا لباس نوزادان می آویختند.
آویزی از سنگ نمک، مهره رنگی پارچه با طرح گل و منگوله تزینی برای دفع چم زخم از کودکان که به لباس آن ها آویخته می شده است.
بازوبندی با محفظه فلزی که درون آن قرآنی کوچک و یا دعا نوشته قرار می گرفته و سنگ عقيق قرمز يا "سنگ عزت نفس" روی آن که براي تقويت حس احترام به نفس و ارزش قائل شدن براي خويشتن به كار مي رفته است.
یک جفت محفظه ای لوله ای که حلقه ای برای رد شدن بند یا زنجیر دارد. معمولا در این گونه اشیا دعایی بر روی کاغذ و یا پوست نوشته و درون محفظه می گذارند و از گردن کودک برای دفع بلا و چشم زخم آویزان می کنند. جنس محفظه از نقره بوده و بر روی آن با خطوط…
لباس دستباف زیر و روی زرشکی که خطوط تزیینی سفید رنگی دارد. لباس شامل دوقطعه است که با دو میل بافته شده است. بلوز آستین های بلند و ژاکت رویی آستین های سه ربع دارد. ژاکت با بندی کاموایی که دو منگوله دارد بسته می شود. مدل آستین ها بارانی است و با ظرافت…
جلیقه پارچه ای از جنس ساتن سبز گلدار است که آستری نخی از جنس چلوار سفید دارد. دکمه های جلیقه از جلو باز و بسته می شود.
لباس بافتنی سرهمی آبی رنگ که با ماشین های بافت خانگی بافته شده است. بر حاشیه شلوار طرح گربه با کاموای سفید ایجاد شده و دور یقه و حلقه آستین ها نیز حاشیه ای به رنگ سفید دارند. دور کمر با نخی بافتنی که منگوله های سفید دارد بسته می شود . قسمت سر شانه…
کلاه گلدوزی شده با چرخ که شبیه صنایع دستی افغانستان و یا خراسان است. زمینه کلاه سفید بوده و با نخ بنفش و مشکی دوخته شده است. آستر کلاه از جنس متقال کلفت است که ان را شبیه عرقچین کرده است.
کلاهی بنفش رنگ از پارچه ساتن فرانسوی است که به گفته دکتر محمدحسن سمسار نویسنده و پژوهشگر تاریخ، متن پارچه از جنس نخ و طرح های آن از جنس ابریشم بافته شده است. با یراق دوزی در لبه کلاه و آستری از جنس نخ.
کلاه پارچه ای دست دوز از جنس پارچه کرکی و به رنگ قرمز عنابی که طرح های ریز مشکی دارد. کلاه ساختار بسیار ساده ای دارد. به این شکل که به صورت یک استوانه دوخته شده و از یک طرف چین کش شده است.
دمپایی دخترانه قرمز رنگی که پاشنه یکسره داشته و رویه آن از یک قطعه کش پهن تزیینی قرمز و سفید درست شده است. کف دمپایی از جنس پلاستیک سخت است.
جوراب نوزاد دستباف که با دو میل بافته شده است. این جوراب بافتنی روی جوراب نخی پای کودک می شده است تا پای او را گرم نگاه دارد.
دستکش دخترانه دستباف به رنگ مشکی که با قلاب بافته شده است. لبه دستکش بفت توری دارد و روی مچ بر می گردند.
دستکش دخترانه دستباف که با قلاب بافته شده است. لبه دستکش با طرح توری بافته شده است و روی مچ بر می گردد.
کلاه پارچه ای دست دوز که از پارچه ترمه دوخته شده است. لبه کلاه نوار تزیینی طلایی دوخته شده که به مرور زمان رنگ خود را از دست داده است. در لبه بالاتر ریشه هایی از نخ های زر بفت دوخته شده است. در تارک کلاه نیز یک دکمه فلزی متصل شده است. آستر کلاه از…
کلاه پارچه ای دست دوز که نوار تزیینی دور آن دوخته شده است. رنگ اصلی کلاه آبی بوده که به مرور زمان سفید شده است. کلاه آستر پارچه ای از جنس چیت گلدار دارد.
کلاه پارچه ای از جنس ترمه با آستر نخی. مقطع کلاه دایره است که کلاف مستطیل شکلی دور تا دور آن دوخته شده است.
جلیقه کودکانه از جنس ساتن گل برجسته زرشکی که آستری نخی با طرح های شطرنجی دارد. دکمه های جلیقه از پهلو باز و بسته می شوند.
پیراهن کاموایی دستبافت دخترانه که کمر پیراهن با کمربندی کاموایی منگوله دار تنگ و گشاد می شود. آستین های آن مدل بارانی است و بالاتنه آن با دو دکمه باز و بسته می شود.
کت دست دوز که حاشیه ای تزیینی از روبان نیمه شفاف بنفش رنگ دارد. کت آستر دوزی شده است. هیچ دکمه و یا سگکی روی کت وجود ندارد.
به گفته دکتر محمدحسن سمسار محقق و پژوهشگر تاریخی این شنل با مخمل فرانسوی و آستری از تولیدات داخلی دوخته شده است. یراق ها بسیار گرانقیمت و خارجی است که برای تزیین روی لباس دوخته شده است. دکتر سمسار معتقد است شنل، از اواسط دوره قاجار و در پی سفر…
جلیقه قرمز رنگ که از جنس پارچه کج راه پشمی دوخته شده است. در دو لت جلوی جلیقه دو بته جقه بزرگ با چرخ، رنجیره دوزه شده است. لباس بدون آستر بوده و دور تادور لبه آن قیطان دوزه شده و طرح های هفت و هشت زنجیره دوزی شده است.
شنلی از جنس پارچه ترمه است. این پارچه بافت کرمان و دستباف است. آستر شنل از ساتن ایرانی است. به نقل از دکتر محمدحسن سمسار پژوهشگر و نویسنده تاریخی این شنل بقایای قبای بزرگسالان بوده که از قسمت های سالمش برای کودک شنل تهیه شده است. وی معتقد است پارچه…
شنل سبز رنگی که به نقل ازدکتر محمدحسن سمسار محقق و پژوهشگر تاریخی مخمل فرانسوی بوده که آستری از جنس ساتن ایرانی دارد. یراق ها بسیار گرانقیمت و خارجی است که برای تزیین بر روی لباس دوخته شده است. دکتر سمسار معتقد است شنل، از اواسط دوره قاجار و…
شنل سورمه ای رنگ حاشیه داری که به گفته دکتر محمدحسن سمسار نویسنده و پژوهشگر تاریخی ماشینی و وارداتی بوده که با نخ های طلایی بر روی پارچه گلدوزی شده است. در واقع پارچه از ابتدا دارای حاشیه گلدوزی بوده و ممکن است بقایای پارچه پوشاک بزرگسال باشد. قیطان…
شنل مخمل سبز رنگی که به گفته دکتر سمسار نویسنده و پژوهشگر تاریخی احتمالا بافت کارخانجات فرانسوی بوده که یراق های طلایی وارداتی زیبایی بر روی آن دوخته شده است. آستر شنل از پارچه های بافت داخل کشور دوخته شده است. فرم این شنل به شکل پوشاک روسی…
متعلق به نیمتاج (تاج السادات) شیخ الاسلامی، دختر نواب الحاجیه و میرزا مسعود شیخ الاسلام، همسر حاج میرزا مفید شیخ الاسلام (دیباج).
متعلق به نیمتاج (تاج السادات) شیخ الاسلامی، دختر نواب الحاجیه و میرزا مسعود شیخ الاسلام، همسر حاج میرزا مفید شیخ الاسلام (دیباج).
دستمال گردن پیشاهنگی با طرح نقشه جغرافیایی ایران که توسط موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب در سال 1353 رسم شده است. دور دستمال گردن با چرخ پاک دوزی شده است.
کلاه سرمه ایی با نشان فلزی گروه فرشتگان پیشاهنگی که دختران پیشاهنگ مدرسه شریعت پناهی تهران به سر می گذاشتند.
