عروسک نخی

عروسک نخی، نوعی از عروسک است که با نخ ها و رشته های نظیر آن و حتی با میله های چوبی و فلزی از بالا بازی داده می شود. این شیوه عروسکی در جهان به نام ماریونت مشهور است. عروسک های نخی از صد ها سال قبل شناخته شده بودند. آپولیوس ۵۰۰ سال بعد از ارسطو از چگونگی بازی دادن عروسک های نخی صحبت می کند و یا جالینوس حکیم نخ های عروسک را با عضله های انسان مقایسه می کند و افلاطون نخ ها را همچون هوس ها و امیال انسان می انگارد که انسان را به هر سو می کشاند. هرودوت نیز در قرن پنجم قبل از میلاد از عروسک هایی که بوسیله سیم یا نخ حرکت داده می شوند به عنوان یک اثر تاریخی یاد می کند. برنارد شاو این عبارت حکیمانه را گفته است که بازیگران باید بازیگری را از عروسک های نخی بیاموزند.
عروسک های نخی در بسیاری از کشور ها به اشکال گوناگون دیده می شوند. در مورد عروسک های نخی در هند افسانه کهنی نقل می شود که بدین مضمون است:
یک روز خدای هندوها "شیوا" به همراه همسرش "پاواراتی" از مقابل یک دکان نجاری رد می شدند. در آنجا تعدادی پیکره شبیه به عروسک می بینند که نجار آنها را با اعضای مفصل دار ساخته بود . آنها آنچنان شیفته پیکره ها می شوند که اجازه می دهند روحشان در عروسک ها حلول کند. عروسک ها شروع به رقصیدن می کنند و نجار را شاد و سرگرم می کنند. پس از انکه "پاراواتی" خسته می شود خدایان عروسک ها را ترک می کنند و به راهشان ادامه می دهند. نجار به دنبال آنها می دود و التماس می کند که عروسک ها را ترک نکنند چون که آنها دوباره بیجان شده اند. پاراواتی جواب می دهد که خودت آنها را ساختی پس باید خودت هم دوباره آنها را زنده کنی . نجار تعمق می کند و سرانجام عروسک هایش را به وسیله نخ هایی به حرکت در می آورد و بدین ترتیب عروسک های نخی خلق می شوند.
عروسک های نخی در ایران 
شاه سلیم بازی در عهد قاجاریه متداول بوده است. عروسک های نخی ایرانی یک تا سه و در موارد بسیار استثنایی چهار رشته نخ دارند.
منبع:
احمدی، فاطمه. کتاب خود آموز عروسک دوزی و عروسک سازی.

عروسک خیمه شب بازی

عروسک های سنتی راجستانی هند Rajasthani Couple Puppets ریشه در قصه ها و ترانه های محلی دارند. این عروسک ها که به Kathputli معروفند بیش از هزاران سال قدمت دارند و هیچ جشن روستایی، مراسم مذهبی و گردهمایی اجتماعی در راجستان بدون عروسک های خیمه…

عروسک نمایشی پینوکیو

عروسک نمایشی چوبی که بر اساس شخصیت داستانی به نام پینو کیو ساخته شده است. اجزای صورت نقاشی شده و موهایی ازجنس کاموا و کلاهی از پارچه ماهوتی دارد. دست های عروسک گوی چوبی بوده که به آستین متصل شده و از درونشان نخ برای حرکت دادن عروسک…

عروسک بیگ برد

اردک زرد چوبی مسطح که تمام جزییات بر روی آن نقاشی شده اند. این اردک شخصیت Big bird در کارتون امریکایی Sesam street است. دست ها و پاها از پشت عروسک با یک نخ به هم متصل هستند. اگر سر نخ کشیده شود تمام اعضای اردک حرکت می کنند.

عروسک نمایشی اردک

عروسک نمایشی اردک که از جنس فوم ساخته شده است. عروسک با نخ هایی که برای به نمایش در آوردن است به یک قطعه چوب وصل شده اند. منقار و کف پاهای اردک از گچ ساخته و رنگ شده اند. داخل منقار با چرم قرمز و کف پاها با چرم مشکی پوشش داده شده اند. دست ها و…

مبارک خیمه شب بازی

عروسک مبارک با بدن پارچه ای که بر اساس شخصیت نمایش های خیمه شب بازی ساخته شده است. کفش ها، دست ها و سر از جنس پلاستیک است. لباس مبارک شامل: بلوز، شلوار و کلاه قرمز نواردوزی شده است. سر و کمر مبارک به نخی وصل است که هنگام نمایش قابلیت حرکت داشته باشد…

عروسک نمایشی

عروسک نمایشی به شکل یک دختر که با نخ هایی به چوبی صلیبی شکل وصل شده اند. اجزای صورت نقاشی شده و موهایی از جنس کاموا و تاج زرد رنگی از جنس پارچه ماهوتی به سر دارد. لباس های عروسک یکسره بوده و شامل پیراهن و شنلی صورتی رنگ است. دست های عروسک گوی چوبی…

آدمک چوبی

آدمک چوبی مسطح که از ناحیه دست ها و پاها متحرک است. اعضای بدن عروسک همه با یک نخ به هم متصل اند و وقتی نخ کشیده می شود دست ها و پاها هم زمان حرکت می کنند. لباس و صورت آدمک نقاشی شده است. روی کلاه، نخی برای آویزان کردن دارد.